خبر و رسانه

میزان بارش های کشور به بیش از ۲۷ میلیمتر رسید
میزان بارش های کشور به بیش از ۲۷ میلیمتر رسید

در سه ماهه پائیز امسال، از ابتدای مهرماه تا ۲۱ آذرماه سالجاری، میزان بارش های کشور به ۲۷.۶ میلیمتر رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۸ درصد کاهش داشته است.

شرکت مدیریت منابع آب ایران میزان ریزش های جوی را  براساس آخرین آمار ثبت شده در ایستگاه های باران سنجی کشور، در سه ماهه پائیز، از ابتدای سال آبی امسال یعنی اول مهرماه تا ۲۱ آذرماه سالجاری را ۲۷/۶ میلیمتر ذکر کرد.

بر اساس این گزارش، این میزان بارش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۸ درصد و نسبت به مدت مشابه متوسط دراز مدت ۵۱/۶ میلیمتر با ۴۷ درصد کاهش مواجه بوده است.

این گزارش می افزاید: بیشترین میزان بارش های کشور در میان ۶ حوضه آبریز اصلی مربوط به حوضه آبریز دریای خزر با ۱۱۴/۵ میلیمتر بوده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۱۶ میلیمتر، ۱ درصد کاهش داشته است.

بنابراین گزارش حوضه های آبریز اصلی دریاچه ارومیه با ۷۳/۴ میلیمتر، خلیج فارس و دریای عمان با ۳۳/۴ میلیمتر، قره قوم با ۱۱/۸ میلیمتر، فلات مرکزی با ۷/۴ میلیمتر و مرزی شرق با ۱/۳ میلیمتر به ترتیب رتبه های دوم تا ششم بارش های کشور را به خود اختصاص داده اند.

گفتنی است، میزان بارش های حوضه های آبریز اصلی ، خلیج فارس و دریای عمان و فلات مرکزی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با ۲۱ و ۵۰ درصد کاهش مواجه بوده اند و حوضه آبریز اصلی دریاچه ارومیه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۸ درصد افزایش بارش داشته است.

میزان بارش ها در حوضه های آبریز اصلی مرزی شرق و قره قوم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته تغییری نداشته است.

آلودگی آب
آلودگی آب

آلودگی آب مشکل بزرگی است. به طوری که نتایج پژوهش پیرامون آن از صدها بلکه هزاران مقاله ، مجله و کتاب تجاوز می‌کند.

بنظر شما چه کسانی مشکل آلودگی آب را بوجود می‌آورند؟

چه کسانی بهای تمیز کردن آب را خواهند پرداخت؟

در نوامبر سال ۱۹۸۶ بر اثر ریزش موادی شامل جیوه و انواع مواد آلی سمی مانند آفت کشها در رودخانه راین ، تمام آبزیان از شهر بال سوئس تا ساحل هلند کشته شدند. در سالهای اخیر با غرق شدن تانکرهای بزرگ نفتی اقیانوس پیما یا به گل نشستن آنها آسیب هایی به حیات دریایی وارد آمد.

در سال ۱۹۸۳ بر اثر ۱۱۰۰۰ واقعه آلوده کننده در حدود ۱۲۰ میلیون لیتر مواد آلوده کننده در آبهای ایالات متحده تخلیه شده است.

تعریف آلودگی آب

در سال ۱۹۶۹ برای آلودگی آب تعریفی ارائه داد: آلودگی آب عبارت است از افزایش مقدرا هر معرف اعم از شیمیایی ، فیزیکی یا بیولوژیکی که موجب تغییر خواص و نقش اساسی آن در مصارف ویژه‌اش شود.

عوامل آلوده کننده آب

آب یکی از مهمترین و بنیادی‌ترین عامل حیات موجودات زنده است از این نظر جلوگیری از آلودگی آب نیز به همان نسبت مهم و مورد توجه می‌باشد عوامل آلوده کننده آب بسیار گوناگون‌اند و می‌توانند هم منابع آب های زیرزمینی و هم آبهای سطحی را آلوده کنند.

عوامل آلوده کننده آبهای زیرزمینی :

کانیهای موجود در معادن سطحی که در اثر تغییر و تبدیل به عامل آلوده کننده مبدل می‌شود. مثلا آب جاری سطحی ( حاصل از باران و …) هنگام عبور از معادن زغال سنگ ، دی‌سولفید آهن « II» ( پیریت ) همراه با زغال سنگ را در خود حل کرده و سپس در اثر واکنش ، هوا آنرا به اسید سولفوریک تبدیل می‌کند. اسید حاصل ضمن عبور از لایه‌های مختلف مخازن زیرزمینی ، موجب آلوده شده آن می‌شود.جمع شدن فاضلابهای شهری بویژه اگر در یک حوزه آهکی و یا شنی وارد شوند از آن که در معرض باکتریها قرار گیرند و تجزیه شوند، مستقیما و براحتی به مخازن زیرزمینی نفوذ پیدا کرده و موجب آلوده شدن آنها می‌شود.

ضایعات رادیواکتیوی : یکی از عوامل آلوده کننده مهم منابع آبی زیرزمینی است که امروزه یکی از راههای رفع آنها که در حقیقت مشکل بزرگی برای صاحبان تکنولوژی هسته‌ای نیز به شمار می‌رود دفن آنها در زیر زمین است علاوه بر دفن ضایعات رادیواکتیو در زیر زمین ، همه انفجار های هسته‌ای زیر زمینی نیز موجب آلوده شدن آب های زیرزمینی می‌شود.

ضایعات رادیواکتیوی : یکی از عوامل آلوده کننده مهم منابع آبی زیرزمینی است که امروزه یکی از راههای رفع آنها که در حقیقت مشکل بزرگی برای صاحبان تکنولوژی هسته‌ای نیز به شمار می‌رود دفن آنها در زیر زمین است علاوه بر دفن ضایعات رادیواکتیو در زیر زمین ، همه انفجار های هسته‌ای زیر زمینی نیز موجب آلوده شدن آب های زیرزمینی می‌شود.

عوامل آلوده کننده آبهای سطحی:

آلوده کننده‌های صنعتی:
بسیاری از ضایعات صنعتی به آبزیان زیانهای جدی می‌رسانند. این ضایعات برای خنثی شدن مقدار زیادی از اکسیژن محلول در آب را به مصرف رسانیده و موجب کاهش اکسیژن مورد نیاز برای آبزیان می‌شود و تهدید به مرگ می‌کنند. از طرف دیگر بسیاری از خود این ضایعات سمی بوده و موجب مسمومیت آبزیان می‌شوند مانند فلزات سنگین ، جیوه ، سرب ، مس و غیره.

وارد شدن ترکیبات فسفردار و نیتروژن‌دار در آب موجب رشد جلبک‌هائی می‌شود که ضمن ایجاد بو و مزه غیر طبیعی آب ، اکسیژن آب را مصرف کرده و باعث کاهش میزان آن و بروز صدمات و تلفات آبزیان می‌شود.

فاضلاب خانگی:

کلیه پاک کننده‌ها که وارد آبهای سطحی می‌شوند ترکیباتی را در آبها وارد می‌کنند که اگر خنثی نشوند و یا توسط میکرو اورگانیسم‌ها تجزیه و تخریب نشوند بصورت سمی مهلک زیان بسیاری برای آبزیان ببار می‌آورند.

حشره کشها ، سموم دفع آفات نباتی و کودهای شیمیایی:

که از ضروریات توسعه کشاورزی است نا خواسته موجب آلودگی آبهای سطحی می‌شوند. مانند ددت DDT را نام برد.

کاهش ۲۰ درصدی بارش‌ها
کاهش ۲۰ درصدی بارش‌ها

وزیر نیرو با تاکید بر اینکه طرح تعادل‌بخشی در منابع آب زیرزمینی توسعه می‌یابد، گفت: با کمک استانداران قادر خواهیم بود در بخش‌های مختلف به ویژه کشاورزی در مصرف آب صرفه‌جویی داشته باشیم.

وی اظهار داشت: ما یک برنامه بلندمدت برای ایمن‌سازی تاسیسات آب و برق داریم. همچنین برنامه‌ای برای ارائه آموزش‌ لازم به مردم برای نحوه رفتار درست در زمان وقوع بلایای طبیعی داریم.
وی در ادامه درباره برنامه‌های وزارت نیرو برای مقابله با خشکسالی، تصریح کرد: ما در شرایط خوبی به سر نمی‌بریم و ۲۰ درصد بارش‌ها تا آخر پاییز امسال نسبت به سال قبل که سال نرمالی هم نبود کمتر شده است. پیش‌بینی ما این است که تا پایان زمستان ۱۱۵ میلی‌متر به طور متوسط بارش خواهیم داشت که وضع ما را بهتر می‌کند، ولی تا پایان زمستان هم میزان بارش کمتر از سال‌های نرمال است.
اردکانیان با بیان اینکه این وضعیت، وضعیت جدیدی برای اقلیم خشک و نیمه خشک ایران نیست، خاطرنشان کرد: ما باید از این شرایط برای چگونگی مصرف آب و صرفه‌جویی در مصرف آب به ویژه در بخش کشاورزی استفاده کنیم. وزارت نیرو در این زمینه برنامه دارد و همچنین به دنبال تامین منابع لازم آب در موارد ضروری هم خواهد بود.
وزیر نیرو با بیان اینکه طرحی به نام تعادل‌بخشی در منابع آب زیرزمینی از سال‌ها پیش شروع شده است، گفت: ما اجرای این طرح را در برنامه خود داریم و سعی می‌کنیم با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و سازمان برنامه و بودجه، منابع لازم را تامین کرده و این طرح را توسعه دهیم.
وی در پایان تصریح کرد: من معتقدم با کمک مسئولان استانی مخصوصا استانداران قادر خواهیم بود، در بخش‌های مختلف به ویژه کشاورزی در مصرف آب صرفه‌جویی داشته باشیم.

 

از زلزله تا تامین آب و برق پایتخت
از زلزله تا تامین آب و برق پایتخت

زلزله تهران این روزها دغدغه تمام پایتخت‌نشینان شده به‌طوری‌که در تمام محافل بحث زلزله داغ است؛ در این میان موضوعاتی همچون تامین آب و برق در صورت بروز حادثه و میزان صدماتی که تخریب شبکه انتقال آب و برق به شهر وارد می کند از مواردی است که زیر ذره‌بین مردم قرار گرفته است.

همچنین شایعاتی که در فضای مجازی مبنی بر ترکیدگی لوله‌ها و غرق شدن مردم در صورت بروز زلزله شدید منتشرمی‌شود باعث شده تا نه تنها مردم بلکه مسوولان نیز به مساله زیرساخت پایتخت حساس‌تر شوند تا جایی که به‌ گفته اردکانیان، وزیر نیرو این وزارتخانه برنامه جدی برای ایمن‌سازی سیستم‌ها و تاسیسات آب و برق در مقابل زلزله دارد.

جمعیت فعلی استان تهران ۸.۵ میلیون نفر است که برای این تعداد ۹۱۳۰ کیلومتر خطوط شبکه توزیع آب، ۹۴۹ کیلومتر طول خطوط انتقال، ۱۰۰۷۹ کیلومتر طول کل شبکه آبرسانی وجود دارد همچنین حجم مخازن منابع آبی استان تهران دو میلیون و ۵۰۳ هزار و ۲۳۵ متر مکعب و تعداد کل مخازن نیز ۱۲۹ باب تخمین زده شده است.

علاوه‌ بر این ۵۵۴۷ چاه و ۹۱ ایستگاه پمپاژ در مدار بهره‌برداری تاسیسات منابع آبی استان تهران وجود دارد، به طور کلی باید گفت که حجم کل آب تولید شده در استان تهران ۱۳۵۰میلیون متر مکعب و معادل ۲۵ درصد حجم کل آب تولید شده در کشور است.

در خصوص برق نیز باید گفت که در حال حاضر چهار میلیون و ۳۷۰ هزار مشترک در تهران وجود دارند، اما این موضوع که زلزله چه بر سر تاسیسات آب و برق می آورد مساله مهمی است چرا که عمر تاسیسات زیربنایی پایتخت استاندار نیست و همین مساله می‌تواند مشکلات زیادی را به وجود آود. در همین راستا غلامرضا خوش‌خلق مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای تهران با بیان اینکه تقریبا ۵۰ درصد شبکه برق تهران عمر بالای ۲۰ سال دارد، به ایسنا گفت: تاکنون ۱۳ درصد شبکه برق بهینه‌سازی شده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال ۱۰ درصد دیگر نیز بهینه‌سازی شود.

به گفته وی، بهسازی شبکه برق تهران در نیمه دوم سال ۱۳۹۴ معادل ۱۳ درصد بود و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری ۱۰ درصد دیگر از شبکه بهسازی شود. زمانی که بهسازی انجام می‌شود، توسعه هم به طور همزمان صورت می‌گیرد و زمانی که توسعه صورت می‌گیرد فشار روی شبکه قدیمی کمتر شده و به بهره‌برداری بهتر کمک می‌کند.

خوش خلق با تاکید بر اینکه برق تهران از قدیمی‌ترین شرکت‌های برق کشور است، افزود: قدمت تاسیسات برق تهران بسیار زیاد و فرسودگی در شبکه برق تهران نسبت به سایر نقاط بیشتر است و نیازمند مرمت و توسعه به صورت همزمان است.

مدیرعامل برق منطقه‌ای تهران ادامه داد: برای مرمت و توسعه شبکه برق تهران در سال‌های اخیر به چند دلیل دچار چالش شدیم. نخست آنکه قیمت برق از سال ۸۳ تا کنون تثبیت شده و باعث شده سرمایه‌گذاری‌ها در کل کشور مخصوصا در بخش برق دچار عقب‌افتادگی بشود زیرا منابع درآمدی کمتر و هزینه‌ها بیشتر شد.

خوش خلق ادامه داد: از طرف دیگر نمی‌توان یک فعالیت اجرایی را با سرعت در تهران انجام داد. چنانچه بخواهیم در تهران حفاری انجام دهیم، باید بعد از انجام هماهنگی‌های زیاد از ۱۲ شب تا ۵ صبح فعالیت کنیم.

همچنین میثم جعفرزاده مدیرکل دفتر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو در همین راستا به ایسنا گفت: در حوزه برق در زمان وقوع زلزله دو مساله تامین برق مراکز حیاتی و روشنایی معابر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است به همین دلیل برای این دو مهم از سال‌های پیش تدابیر لازم را در نظر گرفته‌ایم.

وی با بیان این‌که برای تامین برق مراکز حیاتی و مهم چهار سال است طرحی را مبنی بر تجهیز تمامی این مراکز به برق اضطراری آغاز کرده‌ایم و سالیانه وزارت نیرو در یک روز نامشخص برق تمام این مراکز را بدون اعلام قبلی قطع می‌کند تا از این طریق بتوان سطح آمادگی این مراکز را سنجید.

مدیرکل دفتر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو ادامه داد: علاوه بر این سیستم ارزیاب وزارت نیرو از یک هفته قبل وضعیت برق را به‌طور کامل بررسی می‌کند و باید گفت که درحال حاضر ۸۵ تا ۹۰ درصد مراکز حیاتی و مهم دارای دیزل‌های برق هستند.

جعفرزاده در خصوص تدابیر در نظر گرفته شده برای روشنایی معابر، گفت: از زمان وقوع زلزله پنج ریشتری در پایتخت تمامی شرکت‌های برق در حالت آماده باش کامل قرار گرفته‌اند.

وی همچنین در خصوص تدابیر وزارت نیرو برای تامین آب در زمان زلزله گفت: وزارت نیرو طرح آبرسانی اضطراری را با عنوان طرح جامع در مدیریت بحران از چند سال پیش آغاز کرده و دو سال است که مطالعات این طرح تمام شده و قرار است که ۳۵۰ نقطه در تهران آب برای مواقع اضطرار ذخیره شود.

مدیر کل دفتر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو، ادامه داد: این طرح بدین گونه است که آب در این مخازن ذخیره و ورودی و خروجی بسته می‌شود به صورتی که مدام آب در مخزن‌ها وجود دارد و با این سیستم می‌توان آب را به محله‌ها انتقال داد.

جعفرزاده با اشاره به لزوم ایجاد مدیریت جدید، گفت: برنامه وزارت نیرو این است که شرایطی را فراهم کند که هر محله بتواند آب مورد نیاز خود را تامین کند. البته این شرایط در مواقعی است که تمام خطوط آبرسانی و سدها از بین رفته باشد.

وی با بیان این‌که در حال حاضر این طرح در دو نقطه اجرایی شده است، افزود: برای شرایط فعلی تمام تانکرها و سیستم توزیع آب بسته‌بندی را تجهیز کرده‌ایم و باید گفت که به لحاظ تانکری آب بسته‌بندی و آزمایشگاه‌های سیار هیچ مشکلی در تهران وجود ندارد.

مدیر کل دفتر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو با بیان این‌که در حوزه ‌آب از زمان وقوع زلزله پنج ریشتری در حالت آماده باش قرار گرفته‌ایم، ادامه داد: نه تنها برای تهران بلکه برای چهار استان معین و استان جایگزین نیز ۱۸۰ تا ۳۰۰ تانکر را در حال آماده باش قرار دارد.

وی که معتقد است تامین آب و برق در تهران در زمان زلزله به دلیل تراکم جمعیت در تهران کاری دشوار است در خصوص شائبه‌ای مبنی بر ترکیدگی لوله‌های فاضلاب و غرق شدن مردم در فاضلاب گفت:انشعابات جدیدی که در پایتخت ایجاد کرده‌ایم به دلیل نوع لوله‌ها احتمال ترکیدگی آنها وجود ندارد، اما در برخی نقاط عمر لوله‌ها بیش از ۱۵ تا ۲۰ سال باشد، ممکن است شاهد ترکیدگی لوله‌ها باشیم.

این مساله که تهران روی گسل واقع شده و برای این موضوع نیز تدابیر لازم در نظر گرفته نشده و تجهیزات زیربنایی تهران استانداردهای کافی برای مقابله با زلزله را ندارد موضوعی غیر قابل انکار است و اتفاقات اخیر زنگ هشدار را به صدا دراورده تا مسوولان به این ابعاد توجه بیشتری داشته باشند.

پیش‌بینی کاهش ۱۵ درصدی بارندگی‌های کشور در زمستان جاری
پیش‌بینی کاهش ۱۵ درصدی بارندگی‌های کشور در زمستان جاری

وزیر نیرو در جلسه شورای همیاران آب استان کرمان از پیش‌بینی کاهش ۱۵ درصدی بارندگی‌های کشور در زمستان جاری خبر داد.

“رضا اردکانیان” شامگاه دوشنبه در جلسه شورای همیاران آب استان کرمان با بیان اینکه گام های ارزنده‌ای در استان کرمان در صنعت آب و برق صورت گرفته است اظهار کرد: بهترین استفاده برای صحیح مصرف آب، طرحی است که در استان کرمان پیش گرفته شده است و وزارت نیرو به جد از این طرح حمایت خواهد کرد.

وی با بیان اینکه در دنیا و کشورهایی که حتی با مشکل آب نیز روبرو نیستند، چگونگی مصرف آب از لحاظ کمیت و کیفیت از اهیمت خاصی برخوردار بوده و آب یک موضوع اخلاقی در دنیا است، اظهار کرد: نیاز به گفت‌وگوی چندجانبه مبتنی بر مدیریت آب در کشور هستیم و کار استان کرمان در دنیا نیز همواره مطرح بوده و سال گذشته در سازمان ملل «دهه بین المللی آب و توسعه پایدار» از فروردین سال ۲۰۱۷ به مدت ۱۰ سال در دنیا اجرایی شد که نشان می‌دهد راه استان کرمان در حوزه نحوه صحیح از مصرف آب درست بوده است.

اردکانیان با تاکید بر اینکه برنامه «دهه بین المللی آب و توسعه پایدار» در کشورهای در حال توسعه اجرایی در حال اجرایی است و برنامه‌هایی تقدیم شده بنده به رییس جمهور و مجلس بر این اساس بوده اظهار کرد: در محدوده استان‌ها نیز باید اساس کار ما بر منفعت ذی‌نفعان باشد.

وزیر نیرو با بیان اینکه آب باید به یک دغدغه همگانی در کشور تبدیل شود و توسعه کشور، توسعه‌ای آب محور خواهد بود اظهار کرد: یک سوم متوسط بارش جهانی در کشور صورت می گیرد به طوری که در فصل پاییز حدود ۲۵ درصد پایین‌تر از سال گذشته و بیش از ۵۰ درصد کمتر از متوسط دراز مدت شاهد کاهش بارش ها را شاهد بودیم و پیش بینی می‌شود تا پایان فصل زمستان نیز ۱۵ درصد در بهترین حالت کمتر از گذشته بارش داشته باشیم.

وی با بیان اینکه خشکی و نیمه خشکی جزء طبیعت این اقلیم است اظهار کرد: طرح همیاران آب طرح عملیاتی است و امیدواریم در وزارت نیرو نیز بتوانیم کمک یار چنین ایده و طرحی در استان کرمان باشد و طرح همیاران آب کرمان را بعنوان نمونه و الگویی برای سایر استان‌های کشور قرار دهیم.

اردکانیان با تاکید بر اینکه قطعا فراهم شدن چنین فضایی کار ساده ای نبوده اما سخت تر از فراهم شدن چنین فضایی، حفاظت از این طرح است ادامه داد: علاوه بر اختیارات و مواظبت از این طرح، حفظ ماندن این جمع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده وتوانایی تعیین و تدوین اهدافی مشترک، توانایی امکان دیدن نقش آب در توسعه همه سازمان‌ها، توانایی عملی کردن طرح آمایشی آب محور و … در استان تضمین کننده چنین حفاظتی خواهد بود.

وزیر نیرو با اشاره به اینکه نکته اصلی در توسعه پایدار، موضوع آب است و این موضوع در همه استان‌های کشور موضوعیت دارد افزود: یکی دیگر از تضمین‌های مهم برای تداوم این ایده و آرمان، حفظ چارچوب‌های منافع ملی کشور است و نباید همه مسایل را به صورت ایزوله و تنها مختص به منطقه خود ببینیم و سطح توسعه یافتگی در سطح مدیریت استان؛ به گونه ای است که دل نگرانی و دل مشغولی از این حیث وجود ندارد.

وی با قدردانی از وجود چنین مشارکت و همکاری شکل گرفته در استان کرمان اظهار کرد: یکی از برنامه‌های وزارت نیرو در دولت دوازدهم ایجاد ارزش افزوده به ازای هر مترمکعب به بهترین نحو ممکن است که باید مشوق های لازم برای رسیدن به این مهم را ایجاد کنیم.

اردکانیان در ادامه با بیان اینکه طرح همیاران آب به روز ترین طرح برای حل مشکلات آب استان و حتی کشور است اظهار کرد: وزارت نیرو و بنده موظف هستم از وجود چنین عزم جزمی به نحو مقدور حمایت کنم ضمن آنکه از حیث اختیارات و ایجاد تسهیل برای اجرای بهینه چنین تشکلی آمادگی خود را اعلام می‌کنم.

وزیر نیرو در پایان با اشاره به مصوبه تشکیل بازار آب در کشور خاظر نشان کرد: دستورالعمل تشکیل بازار آب در مرداد ماه سال جاری تدوین شد و هم اکنون آماده اجرایی شدن است که می توانیم این طرح را در استان کرمان اجرایی و عرضه کنیم.

وی در پایان این جلسه به واسطه موفق طرح‌های و ایده‌های استان کرمان در حوزه آب و برق پیشنهاد مشاور وزیر نیرو را به استاندار کرمان ارایه کرد.

تهران هر ثانیه ۳۵ هزار لیتر آب می‌بلعد

قائم مقام شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفت: در حال حاضر درکلان شهر تهران با جمعیتی بالغ بر ۸.۵ میلیون نفر ساکن و در حدود ۱.۵ میلیون نفر جمعیت شناور، سالانه ۱۰۳۵ میلیون مترمکعب و متوسط در هر ثانیه ۳۵ هزار لیتر آب مصرف می شود.

علیرضا نوذری پور، با بیان اینکه ۱۷۵ عدد ایستگاه پمپاژ در استان تهران وظیفه انتقال آب به نقاط مرتفع را با ظرفیت ۲۲۴ هزارمترمکعب در ساعت به عهده دارد، اظهار کرد: در شهر تهران ۶۴ ایستگاه پمپاژ، بعد از هشت مرحله پمپاژ، در اختلاف ارتفاعی ۸۰۰ متری، آب را به شمالی ترین نقاط تهران می رسانند.

به گفته قائم مقام شرکت آب و فاضلاب استان تهران، این استان بزرگترین پایگاه جمعیتی در کشور است که در کنار هیچ رودخانه‌ای بنا نشده و منابع آب آن محدود گزارش می‌شودهمچنین با داشتن سهم سرانه آب تجدید پذیرغیرمتعارف ۳۵۰ مترمکعب در سال، از مرز بحران عبور کرده است.

نوذری‌پور با بیان اینکه این میزان در کل کشور ۱۶۶۶ و در دنیا ۶۶۶۰ مترمکعب در سال است، عنوان کرد:اختلاف رقوم ارتفاعی آن بالغ بر ۸۰۰ متر است که با  ایستگاههای پمپاژ موجود و ظرفیت ۲۲۴ هزارمترمکعب در ساعت بعد از ۸ مرحله پمپاژ  آب به شمالی ترین نقطه تهران می رسد.

وی عمر بسیاری از تاسیسات آب در تهران را بالغ بر ۵۰ سال دانست و افزود:در شرایط فعلی تهران در معرض خشکسالی های متناوب قرار گرفته است.

قائم مقام شرکت آب و فاضلاب استان تهران در خصوص اقدامات شاخص شرکت آب و فاضلاب استان تهران در بخش فاضلاب گفت:اجرای بیش از ۶۰۰۰ کیلومتر شبکه جمع‌آوری، خط اصلی وتونل فاضلاب رو و نصب بیش از ۶۰۰۰۰۰ انشعاب فاضلاب در شهر تهران و افتتاح مدول‌های ۵ و ۶ تصفیه‌خانه فاضلاب جنوب تهران با ظرفیت ۲۶۰۰ لیتر بر پانیه بخشی از اقدامات در این حوزه بوده است.

وی ادامه داد:ایجاد تاسیسات جمع‌آوری و افتتاح ۱۰ باب تصفیه‌خانه فاضلاب در تهران و هشت شهر استان (شهریار، شهر قدس، اسلامشهر، پرند، پیشوا، پردیس، لواسان و میگون) و اجرای بزرگترین پروژه مکانیسم توسعه پاک در بین طرح‌های فاضلاب شهری جهان از دیگر اقدامات انجام شده در بخش فاضلاب است.

قائم مقام شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به اجرای بزرگترین پروژه مکانیسم توسعه پاک CDM در بخش فاضلاب اظهار کرد:در شانزدهیمن دوره مراسم جایزه جهانی انرژی در تهران، جایزه ویژه بخش آب و همچنین عنوان برتر در میان ۱۵ طرح جهانی در این دوره از سوی بنیاد جهانی انرژی به طرح فاضلاب تهران اعطا شد.

به گفته نوذری‌پور استفاده از بیوگاز حاصل از فرآیند تصفیه بی‌هوازی فاضلاب‌ حاوی گاز متان برای تولید برق، از ویژگی‌های منحصر به فرد طرح فاضلاب تهران است که در کسب جایزه مورد توجه داوران قرار داشت.

۲۵درصد آب هدررفت می‌شود و درآمد ندارد
۲۵درصد آب هدررفت می‌شود و درآمد ندارد

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب گفت:میزان آب بدون درآمد کشور ۲۵ و ۳ دهم درصد است که کمتر از ۱۳ درصد آن هدر رفت واقعی محسوب می شود.

حمیدرضا جانباز با اشاره به اینکه براساس استانداردهای جهانی از واژه آب بدون درآمد برای هدر رفت آب استفاده می کنیم افزود: هدر رفت به دو شکل ظاهری و واقعی صورت می گیرد و هدر رفت واقعی آبی است که از شبکه ها هدر می رود.

وی گفت: براساس برنامه توسعه قانون بهینه سازی و اصلاح آب شرب در کشور سالانه باید یک درصد از میزان هدر رفت آب کاهش یابد که این موضوع به صورت قانون دائمی اصلاح و بهینه سازی آب شرب در برنامه ششم توسعه نیز آمده است.

جانباز افزود: پیش بینی می کنیم براساس برنامه های در نظر گرفته شده برای کاهش هدر رفت آب نیمی از اهداف محقق شود که دلیل این امر کمبود منابع مالی و پیچیدگی های این صنعت مانند مسائل فنی، طراحی شبکه، کیفیت محصولات به کار رفته و رفتار مشترکان است.

ارزیابی کیفیت آب تهران با ۱۲۵ شاخص بین المللی
ارزیابی کیفیت آب تهران با ۱۲۵ شاخص بین المللی

مدیر کنترل کیفیت و بهداشت شرکت آب و فاضلاب استان تهران اعلام کرد: کیفیت آب تهران با ۱۲۵ شاخص بین المللی ارزیابی می شود که بر اساس آن، کیفیت آب تهران مطابق استانداردهای بین المللی است.

«مهتاب باغبان»  در نشست مشترک کمیسیون سلامت شورای اسلامی شهر تهران و شرکت آب و فاضلاب استان تهران، افزود: آب آشامیدنی سالم در تعریف جهانی این گونه است که اگر پی.اچ (مقیاسی برای اسیدی یا قلیایی بودن یک ماده) آب از هشت کمتر باشد و کلر آن بین نیم تا هشت دهم درصد و کدورت نیز از یک کمتر باشد ۹۹/۹۹ درصد آن آب استاندارد است و با اطمینان می توان از آن استفاده کرد.
وی ادامه داد: همه سیستم های آنلاین آزمایشگاه‌های بررسی کیفیت آب تهران بر اساس همین شاخص تعریف شده اند و باید گفت که آب تهران از سطح پایداری بسیار مناسبی برخوردار است.
مدیر کنترل کیفیت و بهداشت شرکت آب و فاضلاب تهران با اشاره به اقدامات انجام شده برای افزایش کیفیت آب استان تهران گفت: بعد از اینکه طرح سلامت غرب تهران به اجرا درآمد، همه مناطق تهران به لحاظ کیفیت در حد استانداردهای بین المللی و رهنمودهای سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت.
باغبان اضافه کرد: شرکت فاضلاب تهران برای اینکه بتواند کیفیت را به صورت لحظه به لحظه رصد کند، علاوه بر ۶۰ آزمایشگاه تخصصی تنها در شهر تهران، حدود ۳۱۳ سیستم برخط (آنلاین) در استان تهران دارد که موجب می‌شود کیفیت آب در همه لحظات پایش شود.
شرکت آب و فاضلاب استان تهران با ۱۸ هزار کیلومتر شبکه آبرسانی، ۳۷۶ مخزن و هشت تصفیه خانه آب و آب شیرین کن به جمعیت ۱۳ میلیون و ۱۰۰ هزار نفری این استان خدمات رسانی می کند.
هم اکنون در بخش آب، یک میلیون ۸۰۰ فقره انشعاب در استان تهران وجود دارد و ۹۹/۳ درصد جمعیت استان زیر پوشش شبکه آبرسانی قرار دارند؛ در این استان، همچنین ۹۵۴ هزار فقره انشعاب فاضلاب وجود دارد که ۴۳ درصد از جمعیت استان را زیرپوشش قرار می دهد.
بر اساس این گزارش، طرح رینگ پیرامونی آبرسانی شهر تهران، طرح انتقال آب از سد ماملو به شهر تهران، تکمیل عملیات احداث تصفیه خانه هفتم آب شهر تهران، اجرای طرح تله متری و اسکادا (هوشمندسازی تاسیسات) و طرح مقاوم سازی تاسیسات آب تهران در برابر زلزله از جمله اقدامات شاخص شرکت آب و فاضلاب استان تهران در بخش آب به شمار می آید.
در حال حاضر درکلان شهر تهران با جمعیتی بالغ بر ۸/۵ میلیون نفر ساکن و در حدود ۱/۵ میلیون نفر شناور، سالانه ۱۰۳۵ میلیون مترمکعب و متوسط در هر ثانیه ۳۵ هزار لیتر آب مصرف می شود.
«حسن روحانی» رییس جمهوری امروز در نخستین اجلاس ملی گزارش پیشرفت ها و راهکارهای رفع موانع تحقق حقوق شهروندی، تاکید کرد: همه ارگان‌ها باید توجه داشته باشند که هر کاری در این کشور باید استاندارد باشد. باید همه مشاغل، همه کارها، از کارهای جزیی تا کارهای کلی، استاندارد شود.

سهم آب شرب در سبد هزینه خانوار فقط سه دهم درصد است
سهم آب شرب در سبد هزینه خانوار فقط سه دهم درصد است

معاون راهبری و نظارت و بهره برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، با اشاره به اینکه به طور میانگین هر مشترک در ماه ۱۲ هزار تومان بابت هزینه آب مصرفی پرداخت می کند، گفت: سهم آب شرب در سبد خانوار فقط سه دهم درصد است.

«شاهین پاکروح» در گفت و گو افزود: با توجه به هزینه هایی مانند هزینه مکالمات تلفنی، اینترنت و … که همه مردم با آن مواجه هستند، می توان دریافت که سهم آب شرب در سبد هزینه های خانوار چقدر ناچیز است.
وی با تاکید بر اینکه منزلت اقتصادی آب رعایت نمی شود، گفت: هر مترمکعب آب به طور میانگین با قیمت هزار تومان تولید و به قیمت ۴۲۰ تومان به مشترکان عرضه می شود.
معاون شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به مصرف بالای آب در ایران، سرانه مصرف آب در کشور را ۱۶۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه روز ذکر کرد و افزود: در مدیریت مصرف به دنبال این نیستیم که مصرف را کم کنیم بلکه می خواهیم مردم مصرف واقعی داشته باشند.
وی در این خصوص افزود: بر اساس طرح های آزمایشیِ اجرا شده، مصرف واقعی آب شرب در کشور می تواند تا ۳۰ درصد کاهش پیدا کند.
پاکروح یکی از راه های مدیریت مصرف آب را اصلاح تعرفه ها ذکر کرد و گفت: با یک سری راهکارها از جمله اصلاح تعرفه ها، تدوین قوانین و … می توان روند مصرف در کشور را به روندی معقول و درست تبدیل کنیم.
وی با بیان اینکه فعلا پیشنهادی مبنی بر افزایش قیمت آب به دولت نرفته است، گفت: اگر قرار باشد پیشنهادی مبنی بر افزایش قیمت در دولت مطرح شود، باید از شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور به وزارت نیرو و از وزارت نیرو به دولت ارسال شود؛ امسال بر اساس مذاکراتی که با دولت انجام شده، تاکنون برنامه ای برای افزایش قیمت نداریم.
در حالی معاون شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور سرانه مصرف آب در کشور را ۱۶۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه روز ذکر می کند که سرانه سالیانه مصرف آب در بلژیک ۱۱۲ لیتر و در انگلیس ۱۵۳ لیتر است.
این در حالیست که میزان آب تجدیدپذیر در انگلیس ۲ هزار و ۲۰۰ متر مکعب به ازای هر نفر و در ایران یک هزار و ۳۰۰ متر مکعب است.

چرخه طبیعی آب
چرخه طبیعی آب

آب در زندگی بشر اهمیت بنیادی دارد. از اینرو آب را مایه حیات گویند. در روز گرم تابستان وقتی شیر آب قطع می شود ، ضرورت وجود آب در زندگی انسان نمایان می گردد. انسان می تواند بدون غذا چند روزی را بگذراند ، اما بدون آب به زودی از پا در می آید.

  • آیا می توانید روزی را تجسم کنید که آب نداشته باشید؟
  • آیا آب را به بطور سالم و در حد نیاز استفاده می کنید؟
  • آیا آب به اندازه کافی و در همه جا در دسترس بشر هست؟
  • برای استفاده مطلوب از آب چه کار باید کرد؟ و غیره

موقعیت جهانی آب

مقدار آب موجود در کره زمین تقریبا ثابت بوده است. این آب به مصارف آشامیدن ، کشاورزی ، صنعت و … می رسد و زندگی بشر را بهبود می بخشد. اگر کره زمین از فضا روئیت شود ، رنگ طبیعی آن آبی دیده می شود یعنی کره ای که بیشتر سطح آن را آب پوشانده است. یعنی بخش اعظم سطح زمین را اقیانوس‌ها و دریاها فرا گرفته اند. از نقطه نظر حجم و اندازه ، در حدود ۹۷٫۲%از آبهای موجود در جو زمین و آب موجود در خاکها و آبهای زیرزمینی می باشند.

آب شیرین

انسان برای انجام فعالیت هایش به آب شیرین نیاز دارد. آب شیرین ، یعنی آبی که میزان نمکهای آن بسیار کم باشد. آب اقیانوس ها و دریاها شور هستند و استفاده از آنها نیازمند تصفیه کردن آنهاست که این امر به احداث مرکز تصفیه خانه آب با مکانیزم های پیشرفته تصویه نیاز دارد. هزینه بالای این امر سبب شده که انسان به آب های شیرین موجود در خشکیها و اتمسفر زمین قانع باشد. حجم آب شیرین در جهان بسیار کم و در حدود ۲٫۸% از حجم کل آب جهان است. برای مصرف آب شیرین اندک موجود در جهان محدودیت هایی هم وجود دارد ، زیرا مقداری از آبهای شیرین جهان به شکل یخ در یخچالهای قطبی و کوهستانی قرار دارد که به این صورت قابل بهره برداری نمی باشند. اما انسان به آبهای شیرین موجود در رودها ، دریاچه ها ، و آبهای زیرزمینی دسترسی دارد. البته آبهای زیرزمینی که در لایه‌های داخلی زمین موجود هستند ، لازمه دسترسی به آنها مسائلی همچون اکتشاف ، حفر چاه ، کانال کشی ، و به کار بردن دستگاههای پمپ آب ، ایجادتاسیسات و لوله کشی را در پی دارد.

گردش طبیعی آب

آبهای موجود در زمین همواره در حال تغییر شکل هستند. این آبها ، حالات مایع ، جامد و گاز به خود می گیرند ، جلوه‌های طبیعی آب بسیار وسیع است. مقداری از آن در زمین نفوذ کرده و آبهای زیرزمینی را تشکیل می دهد. قدری از آن هم در درون شاخه‌ها ، برگ‌ها ، تنه و ریشه درختان ذخیره می شود. آیا جلوه های دیگری از آب هم می شناسید؟

آب موجود در اتمسفر زمین بر اثر گردش طبیعی آن هر ۹ روز یک بار بین آسمان و زمین جابجا می شود. در هر سال این عمل چندین مرتبه تکرار می شود. حجم آبی که در هر سال به وسیله گردش آب در طبیعت فراهم می شود ، در حدود ۴۰۰۰۰ کیلومتر مکعب است. انسان با تکنولوژی امروزی می تواند ۲۵۰۰۰ کیلومتر مکعب آنرا مورد بهره برداری قرار دهد. ریزش های جوی در همه جای سیاره زمین یکسان نیست و در برخی جاها بارندگی بیشتر از سایر مکانهاست.

وضعیت آب های ایران

با توجه به قرار گرفتن ایران در نواحی خشک و بیابان ، مقدار بارندگی و حجم آبهای ایران کافی نیست. و ریزش های جوی نیز بطور یکنواخت صورت نمی گیرد. میانگین بارندگی سالانه در جهان در حدود ۸۰۰mm تبخیر واقعی و ۹۰۰mm تبخیر بالقوه می شوند. کشور ایران با اینکه ۱٫۱% از مساحت خشکی های جهان را داراست ، فقط ۰٫۳۴۵% از آبهای موجود در خشکیهای جهان را در اختیار دارد. از سوی دیگر در اغلب مناطق ایران ، ریزشهای جوی بصورت محلی و فصلی است که نیاز چندانی به آب برای کشاورزی در پاییز و زمستان نیست ، همچنین بارندگی به طور یکنواخت در کشور توزیع نمی شود.

محدودیت منابع آب و توزیع فصلی نامناسب بارندگی دال بر این است که بایستی منابع آبهای موجود سطحی و زیرزمینی را به خوبی شناسای و مطالعه کرده و با برنامه ریزی دقیق ، بهره برداری صحیح از آنها صورت گیرد. البته مردم ایران از اول با این مشکل مواجه بوده اند و با حفر قنات و کاریز ، بهره برداری از آبهای زیرزمینی را ابداع کرده اند. با احداث سد و بندهای متعددی نیز آبهای سطحی را مورد استفاده قرار می دهند.

آنچه باید بدانیم

  • حجم آبهای شیرین قابل استفاده توسط انسان بسیار محدود است.
  • میزان بارندگی سالانه ایران بسیار کمتر از میانگین بارندگی جهانی است.
  • پراکندگی بارش در همه جای ایران یکسان نیست و بیشتر بارندگی در زمان نامناسب برای کشاورزی صورت می گیرد.
  • برای بهره برداری صحیص از منابع آب بایستی ابتدا منابع را خوب شناخته و بر روی آنها برنامه ریزی دقیق انجام داد.