برچسب: آب و طبیعت

باید نسبت به آب مجازی حساس باشیم
باید نسبت به آب مجازی حساس باشیم

رئیس پژوهشکده عمران، آب و محیط زیست گفت: سرانه مصرف آب ایران ۲ برابر استاندارد جهانی است لذا بایستی حتی نسبت به بحث آب مجازی نیز حساس باشیم.

 “نعمت حسنی” رئیس پژوهشکده عمران، آب و محیط زیست و استاد دانشگاه شهید بهشتی در نشست تخصصی توانمندی‌های داخلی تولید و کاربرد انواع لوله در بخش آب کشور در سالن همایش‌های وزارت نیرو با بیان این مطلب که متوسط بارش‌های کشور از ۲۴۰ میلیمتر به ۲۲۰ میلیمتر تقلیل یافته است، افزود: به همین خاطر ۱٫۳ مساحت کشور دارای آب، ۱٫۳ در شرایط نیمه خشک و ۱٫۳ مابقی مساحت کشور در شرایط آب و هوایی خشک قرار دارد.

وی میزان حجم بارش‌های جوی را ۴۰۰ میلیارد متر مکعب ذکر کرد و افزود: از این میزان ۷۰ درصد برابر ۲۸۰ میلیارد مترمکعب تبخیر می‌شود و پیش بینی می‌شود تا پایان قرن ۲۱ میزان نزولات جوی با توجه به افزایش اثرات گازهای گلخانه ای و تغییر اقلیم به کمتر از ۱۸۰ میلیمتر برسد.

حسنی با اشاره به اینکه ما با خشکسالی مواجه نیستیم بلکه با خشک قرنی مواجه ایم و بایستی صرفه جویی در قطرات آب را مد نظر داشته باشیم، اظهار داشت: با تمام این کمبودها، سرانه مصرف آب ایران ۲ برابر استاندارد جهانی است لذا بایستی حتی نسبت به بحث آب مجازی نیز حساس باشیم.

وی از ژاپن به عنوان اولین وارد کننده آب مجازی جهان یاد کرد و با بیان اینکه ما باید در این موارد تلاش کنیم تا بهترین الگو در زمینه مصرف و استفاده از آب شرب باشیم، تصریح کرد: استفاده از پساب در صنعت می‌تواند نقش اساسی را ایفا کند ولی متاسفانه در کشور ما، فقط از یک میلیارد متر مکعب از ۳۰ میلیارد متر مکعب پساب موجود استفاده می‌شود.

رئیس پژوهشکده عمران، آب و محیط زیست با اشاره به اینکه فاصله بین هزینه آب تمام شده و پولی که از مشترک اخذ می‌شود بسیار زیاد است، تصریح کرد: این موضوع می‌تواند مدل‌های تأمین مالی را به مخاطره انداخته و پروژه‌ها را با شکست مواجه کند.

وی با اشاره به اینکه قیمت آب در ترکیه ۱۳ برابر، کانادا ۱۹ برابر، دانمارک، فرانسه و اروپا تا ۳۱ برابر قیمت آب در ایران است، افزود: قیمت آب در کشور حداقل بایستی ۳ تا ۴ برابر قیمت کنونی باشد، زیرا قیمت بنزین به آسانی افزایش می‌یابد، قیمت آب معدنی به سهولت افزایش می‌یابد ولی قیمت آب شهری همچنان ثابت است.

نعمت حسنی با اشاره به اینکه کمبود منابع اعتباری می‌تواند صدمات جدی به بدنه آب کشور وارد کند، گفت: میزان متوسط آب بدون درآمد در کشور ما ۳۰ درصد است که با قیمت تمام شده ۱۵۰۰ تومان برای هر متر مکعب آب، ۳۶۰۰ میلیارد تومان خسارات آب هدر رفته به کشور تحمیل می‌شود.

وی با اشاره به اینکه میزان پرت آب در شهرهای بزرگ و مهم کشور ژاپن مانند توکیو ۳ درصد و در سایر نقاط آن نیز کمتر از ۶ درصد است، تصریح کرد: میزان آب بدون درآمد و هدر رفته در شهرهای جنوبی ما بسیار بالاست.

استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان این مطلب که آب، انتقال آب، تصفیه و توزیع آن و همچنین استفاده از پساب برای کشور بسیار حیاتی است، افزود: به دلیل داشتن سه اقلیم تر، نیمه خشک و خشک در کشور و نیاز آبی این مناطق، انتقال بین حوضه ای، نشت آب، آبربایی قابل توجه و عمر کوتاه برخی لوله‌ها سبب شده تا سالانه هزینه بالایی را بپردازیم.

وی تاکید کرد: استفاده از لوله در بخش انتقال آب نیاز به بررسی نوع خط لوله، نوع اجرا و شرایط توپوگرافی منطقه دارد.

حسنی کیفیت نامناسب بعضی لوله‌ها، عدم رعایت استانداردهای لازم، عدم بازرسی دقیق، عدم آموزش کافی و مناسب بازرسان، عدم آشنایی جامع کشاورزان با انواع لوله و کاربرد آن را از عمده چالش‌های این بخش دانست و اضافه کرد: در خصوص اجرا و نصب لوله‌ها با مشکلاتی همچون مشکل پوشش در محل، پوشش در جوشکاری، پوشش در انعطاف پذیری زیاد و دوپهن شدگی در اجرا مواجه هستیم.

وی با تاکید بر اینکه پوشش لوله نبایستی تأثیر منفی بر آب داشته باشد، افزود: لوله‌ها بایستی در برابر سیل، زلزله، رانش زمین و آسیب‌های عمدی مقاوم باشند و کمترین آسیب را به محیط زیست برسانند.

رئیس پژوهشکده عمران، آب و محیط زیست و استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه زلزله دارای اثرات استاتیکی و دینامیکی است و لوله‌ها تابع رفتار خاک هستند لذا بایستی در مقابل اثرات زلزله و رانش زمین مقاوم باشند، گفت: در تأمین لوله بایستی عمر مفید و طولانی لوله و صرفه اقتصادی نیز مد نظر قرار گیرد.

ایجاد مشکلات رشد جمعیت در چشم‌‌انداز آبی
ایجاد مشکلات رشد جمعیت در چشم‌‌انداز آبی

مدیرعامل آبفای استان تهران گفت: در رشد جمعیت نقشی نداریم اما تمام مشکلات آن به ما برمی‌گردد از جمله این‌که ما چشم‌‌انداز آبی برای پردیس و پرند نداریم.

محمد پرورش در جلسه مشترک هماهنگی مدیران صنعت آب و برق استان‌های تهران و البرز، اظهار داشت: سرانه منابع آب تجدیدپذیر استان‌های تهران و البرز ۳۰۰ مترمکعب در سال کمتر از میانگین است و با توجه به این‌که نصف این منابع را از جاهای دیگر وارد حوضه تهران می‌کنیم کمتر از ۲۰۰ مترمکعب در سال منابع تجدیدپذیر داریم که اگر برنامه‌ریزی کلانی برای این دو استان نشود در آینده در موضوع آب و برق با چالش‌های زیادی روبرو خواهیم شد.
پرورش با اشاره به این‌که جلسات انسجام‌بخشی که در استان تهران برگزار می‌شود بسیار مفید است گفت: از خروجی این جلسه‌ها این است که وقتی مدیران شرکت‌های آب و برق کنار هم قرار می‌گیرند دغدغه‌‌های‌شان مشترک می‌شود و در حوادث و بحران‌های مختلف هر کدام که دچار مسئله‌ای شوند این مسئله برای بقیه هم دغدغه می‌شود.
وی ادامه داد: گرچه مشکلات برون‌سازمانی و ناهماهنگی بین سازمانی از جمله بین شهرداری داریم ولی در موضوع داخلی بین شرکت‌های آب و برق در سطح استان تهران که بیش از ۲۵درصد از حجم فعالیت‌های آب و برق کشور را شامل می‌شوند، خوشبختانه ناهماهنگی نداریم.
پرورش با اشاره به مشکلات آبفای استان تهران گفت: یکی از مباحث اصلی، بحث منابع آب و طرح جامع آب شهرهای استان تهران است که بحثی است بسیار جدی که شرکت آب منطقه‌ای به جد دنبال می‌کند.
مدیرعامل آبفای تهران گفت: ما در شرکت‌های آبفای جنوب‌غرب استان تهران و آبفای شهرها و شهرک‌های غرب تهران با توجه به کاهش شدید منابع آبی هنوز چشم‌اندازی برای تامین بلندمدت نداریم که این مورد جزو دستورات کار جلسات انسجام‌بخشی آب و آبفاست و جلسات منظمی تشکیل می‌شود که مشکلات کلان آب که حدود یک‌میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب  برای آب شرب شهری است و ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون مترمکعب برای آب شرب روستایی است چاره‌اندیشی شود.
وی افزود: یکی دیگر از مسائل آبفای استان تهران بحث اقتصاد آب و قیمت تمام‌شده است؛ اگر بخواهیم سرمایه‌گذاری‌ها، پروژه‌های انجام‌شده و استهلاک را حساب کنیم شاید هزینه‌ها به بیش از ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ تومان در هر مترمکعب آب برسد در حالی‌که ما به طور متوسط ۴۴۰ تومان به ازای هر مترمکعب آب از مشترک دریافت می‌کنیم.
پرورش با اشاره به رشد جمعیت گفت: ما در رشد جمعیت نقشی نداریم اما تمام مشکلات آن به ما برمی‌گردد از جمله این‌که ما چشم‌‌انداز آبی برای پردیس و پرند نداریم.
پرورش تاکید کرد: بحث بازسازی تاسیسات آب چه در حوزه آب و فاضلاب و چه در حوزه برق از دیگر مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد و با کمک شواری شهر و نمایندگان مجلس شورای اسلامی از صندوق ذخیره منابعی کسب شود تا بسیاری از زیرساخت‌های ما که بیش از ۴۰ یا ۵۰ سال سن دارند بازسازی شوند چون بازسازی نه ردیف اعتباری  و نه منابع مالی دارد.
مدیرعامل آبفای استان تهران طلب‌های این سازمان را از دیگر مشکلات این شرکت دانست و گفت: تنها بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان از یکی از سازمان‌‌ها طبلکاریم و به همان میزان ما هم به شرکت آب منطقه‌ای بدهکاریم که این وضعیت نشان می‌دهد نیاز به تصمیم‌‌گیری‌های بالادستی برای اصلاح این وضعیت است.
پرورش با بیان این‌که در سال ۱۴۱۰ حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون مترمکعب پساب از فاضلاب تهران و شهرهای استان تهران خواهیم داشت افزود: برای این کار بیش از ۱۴ هزار میلیارد تومان منابع نیاز داریم که در پرو‌ژه‌های فاضلاب تاکنون بیش از ۱۰هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری به قیمت روز شده است و  اتفاق خوب در این زمینه این است که از بانک زیرساخت آسیایی حدود ۶۰۰ میلیون دلار وام می‌گیریم که طرح فاضلاب شهرهای استان تهران را که کمتر از متوسط کشوری است به جای مناسبی برسانیم.

علت های آلودگی آب ها
علت های آلودگی آب ها

تمام موجودات، گیاهان و انسان ها برای ادامه حیات نیازمند آب تمیز و سالم هستند زیرا در چرخه حیات اگر گیاهان با آب آلوده آبیاری شده و رشد کنند، خوراک حیوانات شده و از طریق آنها می توانند انواع بیماری ها و آلودگی ها را به انسان ها منتقل کنند و به این صورت چرخه حیات به مخاطره می افتد.

با تغییر شیوه های زندگی انسان ها شاهد استفاده از انواع و اقسام کودها و سموم شیمیایی برای کشت محصولات کشاورزی هسیتم و همچنین به دلیل بی توجهی جوامع انسانی بسیاری از زباله ها و فاضلاب ها به رودها و … رها شده و به این ترتیب منابع تامین آب آشامیدنی آلوده می شوند.

به دلیل خشکسالی های اخیر و برداشت بی رویه از آب های زیر زمینی با کمبود منابع تامین آب سالم در کشور مواجه هستیم این در حالی است که بی توجهی به طبیعت و نحوه صحیح دفع زباله ها و همچنین نبود سیستم فاضلاب شهری مناسب سبب شده تا اکنون بخش عظیمی از آبرفت ها در دل تهران با حجم عظیمی از پساب فاضلاب ها انباشته شوند و علیرغم برخی ادعا بدون هیچ گونه تخصصی می تواند مدعی شده که این آلودگی ها قابلیت نقوذ به سفره های زیر زمینی و حتی نفوذ به چاه های آب آشامیدنی را خواهند داشت.

در مقابل به دلیل بی توجهی ما انسان ها نسبت به سلامت خود و محیط اطرافمان، در نزدیکی رودخانه ها و سدها م یتوان رد پای انسان ها را در قالب زباله های فراوان مشاهده کرد که برای مشاهده این مدعا مسوولان محترم وزارت نیرو می توانند به رودخانه های منتهی به سد جاجرود و در نزدیکی فشم و لواسان مراجعه کده و انواع و اقسام زباله های برجا مانده از تفریحات شهروندان را ملاحظه کنند.

در کنار این موارد می توان به سایر علل آلودگی آب ها نیز اشاره کرد.

فلزات سنگین

 فعالیت‌هایی مانند حفر معدن و ساختمان‌سازی ممکن است مقادیر زیادی از فلزات سنگین را به منابع آب زیرزمینی مجاور وارد کند. برخی از باغ‌های قدیمی ممکن است حاوی مقادیر زیادی آرسنیک باشند که زمانی به عنوان آفت‌کش به کار می‌رفت. این فلزات در مقادیر بالا برای سلامتی خطرناک هستند.

سرب و مس

 وسایل لوله‌کشی خانگی شایع‌ترین منبع سرب و مس در آب آشامیدنی هستند. آب ممکن است به تدریج باعث خورده شدن لوله‌ها شود و این مواد به درون آب خانه نشت کند. میزان اسیدی یا قلیایی بودن آب خانه ها  در میزان خورده شدن لوله‌ها موثر است. درجه حرارت یا میزان مواد معدنی آب هم در این زمینه نقش دارد. سرب و مس در لوله‌ها، سه‌‌راهی‌ها یا سایر وسائل  مربوط به آب مانند شیرها و سینک ظرفشویی به کار می‌روند.

 فاضلاب‌های خانگی

 دفع نادرست ترکیبات خانگی که به طور بسیار رایجی مورد استفاه قرار می‌گیرد، ممکن است آب‌های زیرزمینی را آلوده کند. از جمله این مواد حلال‌‌‌ها، روغن موتور استفاده شده، رنگ‌ها، حلال‌های رنگ‌ها. حتی صابون و مواد شوینده و پاک‌کننده ممکن است نهایتا آب آشامیدنی را آلوده کنند. این وضعیت معمولا هنگامی که چاه‌های فاضلاب و سپتیک تانک‌ها نامناسبی مورد استفاده می‌گیرد، رخ می‌دهد.

کود‌ها و آفت‌کش‌ها

 کشاورزان برای افزایش رشد محصولات وجلوگیری از آسیب حشرات از کودها و حشره‌کش‌ها استفاده می‌کنند. این ترکیبات همچنین در باغ‌های حومه شهر نیز به کار می‌رود. مواد شیمایی در این ترکیبات ممکن است نهایتا به آب‌‌های زیرزمینی راه یابد. این نوع آلودگی به انواع و مقادیر مواد شیمیایی مورد استفاده و کاربرد آنها بستگی دارد. شرایط محیطی محلی مانند نوع خاک یا میزان بارش باران و برف فصلی نیز بر این نوع آلودگی موثر است.

بسیاری از کودها حاوی اشکالی از نیتروژن هستند که می‌تواند به صورت ماده زیان بار نیترات درآید. این نیترات به سایر منابع نیترات که در بالا ذکر شد،اضافه می‌شود. برخی از سیستم‌های زهکشی زیرزمینی در کشاورزی کودها و آفت‌کش‌‌ها را در خود جمع می‌کنند. این آب آلوده می‌تواند باعث آلودگی آب‌های زیرزمینی و نهرها و رودخانه‌های محلی شود. به علاوه مواد شیمیایی مورد استفاده برای نابود کردن حشرات و سایر بندپایان مزاحم در ساختمان‌ها نیز ممکن است آلاینده باشد. باز میزان مشکل ایجاد شده به مقدار و نوع ماده  شیمیایی مورد استفاده برای این کار دارد. همچنین نوع خاک و مقدار آبی که از خاک می‌گذرد، در میزان آلودگی موثر است.

فضولات انسانی و حیوانی

در فضولات انسانی و حیوانی، نیترات و باکتری به عنوان دو ماده آلاینده بسیار مهم یافت می‌شوند.

چاه‌های فاضلاب می‌توانند باعث آلودگی باکتریایی و نیتراتی آب شوند. همچنین دامداری‌‌های که از تعداد فراوانی از حیوانات مستعد تولید این دو ماده هستند.

فاضلاب‌های صنعتی

 بسیاری از مواد شیمیایی زیانبار به طور گسترده‌ای در صنایع و کارخانجات محلی استفاده می شوند که در صورت دفع نامناسب ممکن است باعث آلودگی آب‌ آشامیدنی شوند.

 کارخانه‌های محلی: اینها شامل کارخانه‌های مجاور، طرح‌های صنعتی، و حتی کسب‌وکارهای کوچکی مانند پمپ بنزین و خشک‌شویی‌ها می‌شود. در همه این مکان‌ها به انواع گوناگونی از مواد شیمیایی به کار می‌رود که به دفع با مراقبت دقیق دارد. دفع نادرست و رها شدن این مواد شیمیایی یا پسمانده‌های صنعتی می‌تواند منابع آب زیرزمینی را تهدید کند.

نشت تانک‌ها و لوله‌های زیرزمینی: فراورده‌های نفتی، مواد شیمیایی و فاضلاب‌هایی که در محفظه‌ها یا لوله‌های زیرزمینی ذخیره می‌شوند، ممکن است نهایتا به آب‌های زیرزمینی راه یابند. این لوله‌‌ها و تانک‌ها اگر به درستی ساخته یا نصب نشوند، نشت خواهند داد. تانک‌ها یا لوله‌‌های فولادی ممکن است به مرور زمان خورد شوند. امکان نشت تانک‌های حاوی نفت یا مواد شیمیایی در مزارع قدیمی و به حال خود رها شده بسیار زیاد است.

محل‌های جمع‌آوری فاضلاب: بسیاری از محل‌های جدید جمع‌آوری فاضلاب‌ها و پسماندها طوری ساخته شده‌ند که نشت نکنند. اما بروز سیلاب‌ها ممکن است از این موانع بگذرد و آب آلوده شود. در محل‌های قدیمی نگهداری فاضلاب که به درستی ساخته نشده‌اند، ممکن است انواع مختلفی از مواد آلاینده به آب‌های زیرزمینی نشت کند.

 باتوجه به موارد گفته شده بهتر است :

*در مصرف آب صرفه جویی شود زیرا این کار مانع کمبود آب سالم شده و همچنین میزان  آب آلوده ای که نیاز به تصفیه دارد را کاهش می دهد.

* رنگ، روغن و مواد زباله را درون سینک ظرفشویی، راه‌آب حمام و دستشویی و یا توالت نریزید.

* از پودر لباسشویی، مواد تمیز کننده خانگی و صابون و شامپو استفاده کنید.

* از کودها و یا حشره کش ها زیاد استفاده نکنید.

*زباله ها را در رودخانه، دریاچه، جوی آب و … نریزید.

*هر از چندی وضعیت لوله کشی داخلی را از نظر پوسیدگی و نشت و هدر رفت آب کنترل کنید.

استفاده از ترفند علمی برای ناسالم نشان دادن سلامت آب
استفاده از ترفند علمی برای ناسالم نشان دادن سلامت آب

 در فضای مجازی آزمایشی با استفاده از جریان الکترولیز برای بی کیفیت نشان دادن آب آشامیدنی و آب معدنی وسلامت آب مقطر استفاده شده است.
در این آزمایش از دستگاه الکترولیز که شامل دو الکترون از جنس دو فلز مثلا مس و آلومینیوم است استفاده شده که وقتی در آبی که دارای املاح باشد قرار می گیرد در اثر ردو بدل شدن جریان الکترولیز الکترون ها به حرکت درمی آیند و رنگ املاح موجود در آب تغییر می کند چیزی که در آزمایش فضای مجازی از آن به عنوان لجن موجود درآب یاد شده است ؛ که این در حقیقت همان اکسید شدن املاح مفید آب در اثر جریان الکترولیز است.
رییس گروه کنترل کیفیت و بهداشت آب استان تهران می گوید: تمام منابع آبی اعم از آب چشمه ، چاه و یا آب سطحی دارای املاح معدنی مفید برای بدن هستند که بااستفاده از این آب بدن انسان بخشی از املاح مورد نیاز را می تواند براحتی دریافت کند و امکان جذب این املاح مفید از طریق دیگر امکان پذیر نیست.
استفاده از آب بدون املاح یا آب مقطر موجب می شود املاح داخل بدن در آب مقطرمصرف شده حل و از بدن خارج شود و مصرف کننده آب مقطر حتی اگر در دوره کوتاه از آن استفاده کند دچار بیماری ها قلبی و عروقی ، تیروئید و بیماری های گوارشی می شود که دراین بین کودکان نیز با استفاده از آب مقطر دچار اختلال در رشد خواهند شد.
کارشناسان آزمایشگاه کیفیت آب توصیه می کنند: از آب مقطر که فاقد املاح مفید مانند کلسیم ، منیزیم ، پتاسیم و سدیم است و ارزش غذایی مناسب ندارد استفاده نشود.
به نظر می رسد این نوع تبلیغ ها حقه ای برای فروش دستگاه تصفیه آب است با استفاده از این ترفند علمی برای نشان دادن ناسالم بودن آب شرب در دسترس مردم اعم از آب شهری وروستایی و آب معدنی ها درصدد تشویق مردم برای خرید دستگاه تصفیه آب هستند ،که البته مسئولان آب کشور هیچ کدام از این دستگاه ها را تایید نکردند.
مسئولان آب کشور بارها به همه مشترکانی که به آب تصفیه شده شهری و روستایی دسترسی دارند اطمینان دادند که شاخص های استاندارد در آب تصفیه شده رعایت می شود و نیازی به استفاده از دستگاه تصفیه آب نیست.
رییس گروه کنترل کیفیت و بهداشت آب استان تهران می گوید: با استفاده مکرر حتی در دوره کوتاه مدت از آب مقطر برای دم کردن چای و پخت غذا بیماری ها گوارشی برای مصرف کنند بوجود می آید.
طبق اعلام سازمان استاندارد جهانی ۹۹ و ۹۹ صدم درصد آبی که نیم ساعت بعد از کلرزنی که خاصیت گندزدایی دارد، اگر نیم تا هشت میلیگرم کلر در آن باشد و ph یا سختی آب و با کدورت آب از یک کمتر باشد از لحاظ میکروبی پاک و فاقد آلاینده میکروبی است.
کارشناسان آزمایشگاه کیفیت آب معتقدند : تمام مناطقی که دسترسی به آب آشامیدنی سالم دارند نیازی به جوشاندن آب نیست چون جوشاندن آب بیش از ۳ دقیقه موجب افزایش املاح معدنی موجود در آب می شود که این موضوع نیز طعم آب را عوض و مشکلات دیگری بوجود می آورد.
در استان تهران ۷۱ آزمایشگاه تخصصی کنترل و کیفیت آب وجود دارد که آب تصفیه شده تصفیه خانه ها را کنترل می کنند همچنین آب تصفیه شده قبل از رسیدن بدست مشترک اگر در مسیر تصفیه خانه تا مشترک آب از نظر کیفی دچار مشکل شود نیز با سیستم های لحظه ای کیفی کنترل آب از نظر کیفیت بررسی و کنترل می شوند و در صورت بروز مشکلی در کیفیت، آب منطقه از مدار خارج و آب جایگزین وارد مدار می شود.
حدود ۸۱۱ آزمایشگاه کنترل و کیفیت آب در کشور وجود دارد که سلامت آب آشامیدنی مشترکان را کنترل می کند پس نگران سلامت آب آشامیدنی نباشید.

دبیرخانه دائمی اقتصاد آب تشکیل شد
دبیرخانه دائمی اقتصاد آب تشکیل شد

دبیرخانه دائمی اقتصاد آب بر اساس تفاهم‌نامه صورت گرفته میان اتاق ایران و امور آب و آبفای وزارت نیرو در مرکز ملی مطالعات کشاورزی و آب اتاق ایران تشکیل شد.

 در اجرای بند ۵ بیانیه پایانی اولین کنفرانس اقتصاد آب که در مرداد ماه سال ۱۳۹۵ با مشارکت شرکت مادرتخصصی مدیریت منابع آب ایران، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور و اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران برگزار گردید و پس از برگزاری جلسات متعدد در مرکز ملی مطالعات کشاورزی و آب اتاق ایران نهایتاً در پایان هفته گذشته دبیرخانه دائمی اقتصاد آب با حضور رحیم میدانی معاون آب و آبفا وزارت نیرو، کشاورز معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، محمد حاج‌رسولی ها مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران و نمایندگانی از وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و وزارت کشور تشکیل شد.

هدف از تشکیل این دبیرخانه بهبود شاخص‌های اقتصادی آب، به منظور افزایش بهره‌وری بهبود مدیریت منابع آب در راستای خروج از چالش‌ها و بحران منابع آب،‌ رونق و تولید و افزایش رقابت‌پذیری، توسعه استفاده از پساب و بازچرخانی آب، بهبود نظام تخصیص و اصلاح الگوی مصرف در بخش‌های مختلف مصرف آب است.

در این نشست تفاهم نامه و نظام‌نامه دبیرخانه اقتصاد آب به امضای اعضای حاضر در جلسه رسید. از جمله وظایف دبیرخانه دائمی اقتصاد آب،‌ می‌توان به تشکیل و نظارت بر دبیرخانه برگزاری کنفرانس دو سالانه اقتصاد آب، تشکیل و نظارت بر میز هم‌اندیشی جمع‌آوری اطلاعات پایه، تهیه آمار و تنظیم گزارش‌ها و مستندکردن موارد جهت طرح در میز هم‌اندیشی، مستند کردن صورت جلسات شورای عالی سیاست‌گذاری، کمیته‌‌های راهبری و علمی‌،‌ پیشنهاد لوایح، آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های تسهیل‌گر، برگزاری جلسات هم‌اندیشی و کارگاه‌ها و نشست‌های تخصصی و برنامه‌ریزی و اداره مالی دبیرخانه را بر عهده دارد.

بر اساس تفاهم‌نامه صورت پذیرفته،‌ دبیرخانه دائمی اقتصاد آب در مرکز ملی مطالعات کشاورزی و آب اتاق ایران تشکیل شد.

یک هفته برای آب
یک هفته برای آب

با شدت یافتن وضعیت بحران آب در ایران چندین سال است که یک هفته برای صرفه‌جویی در مصرف این مایه حیات نام‌گذاری می‌شود امسال نیز طبق روال هر ساله از اول تا هفتم تیر ماه برای این منظور در نظر گرفته شده است.
پنجشنبه اول تیر آب، اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال؛ جمعه ۲ تیر آب، آموزه‌های دینی و ارتقای آگاهی‌های عمومی؛ شنبه ۳ تیر آب، خانواده (مدیریت تقاضا و مدیریت مصرف آب)؛ یکشنبه ۴ تیر آب و توسعه پایدار (محیط زیست و سلامتی همگانی)؛ دوشنبه ۵ تیر آب، بازچرخانی (استفاده مجدد)؛ سه شنبه ۶ تیر آب، رسانه، مدیریت مصرف (شرب، کشاورزی، صنعت)؛ چهارشنبه ۷ تیر آب، قانون و حقوق شهروندی نام‌گذاری شده است.

برای روز اول نقش محوری آب در اقتصاد و تولید ملی و اشتغال، اهمیت و ضرورت مشارکت همگانی در مدیریت بهینه منابع آب،ضرورت ارتقای دانش و بینش عمومی درباره آب،حمایت از بخش خصوصی و تولیدکنندگان داخلی در اجرای طرح‌های آب تبیین شده که برگزاری نشست‌های علمی در مراکز آموزش عالی با حضور کارشناسان مربوط،برگزاری نشست‌های مشترک با فعالان عرصه صنعت آب در بخش خصوصی ودعوت از صاحب‌نظران، پژوهشگران و سرمایه‌گذاران طی نشست ‌های علمی و رسانه‌ای برای تبیین جایگاه آب در شعار سال (اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال) جز فعالیت‌های روز اول است.

برای روز دوم نیز نقش و جایگاه آب در باورها و اعتقادات دینی و فرهنگی مردم،نقش آموزه‌های دینی و فرهنگی در مصرف بهینه آب،جایگاه دانش بومی در حفظ و نگهداری منابع آب مطرح شده و قرار است اموری همچون هماهنگی با ائمه جماعات مساجد برای تبیین موضوعات مربوط به آب و مصرف بهینه در نمازهای جماعت،هماهنگی با شورای سیاست گذاری مساجد و اداره تبلیغات اسلامی استان و شهرستان برای گنجاندن موضوع “مصرف بهینه آب” در سرفصل های تبلیغی “ماه مبارک رمضان” از سوی امامان جماعات،هماهنگی برای حضور مدیران استانی و شهرستانی برای حضور در نماز جمعه و ایران سخنرانی و توزیع اقلام تبلیغی و بسته های آموزشی در محل برگزاری نماز جمعه و مساجد انجام شود.

در روز سوم که به نام آب، خانواده (مدیریت تقاضا و مصرف آن)تبیین شده سرفصل‌های موضوعی لزوم ارتقای آگاهی‌های عمومی خانواده‌ها برای مشارکت آنان در مدیریت مصرف آب،تشریح و تبیین نقش زنان در اصلاح الگوی مصرف،لزوم حفظ آب برای نسل‌های آینده و ضرورت‌های تغییر رویکرد از مدیریت عرضه به مدیریت تقاضا و مصرف مطرح شده است.
همچنین قرار است تشکیل جلسات و کارگاه‌های آموزشی ویژه مشترکان پرمصرف،تجلیل از بانوان مشترک کم‌مصرف،دعوت از نوجوانان در امر ترویج فرهنگ بهینه آب در قالب طرح ملی دانش‌آموزی نجات آب (داناب)،اجرای برنامه‌های آموزشی و فرهنگی شاد در اماکن عمومی با موضوع صرفه‌جویی آب،دعوت از زنان خانه‌دار برای بازدید از تاسیسات آب و برگزاری نمایشگاه دستاوردهای طرح ملی دانش‌آموزی نجات آب (داناب) اجرایی شود.

روز یکشنبه نیزنقش آب در توسعه پایدار (کشاورزی و امنیت غذایی، توسعه صنعتی و… )اهمیت آب مجازی و شناخت آن،جایگاه شبکه‌های آبیاری و زهکشی و آبیاری مدرن در توسعه کشاورزی ولزوم استفاده مجدد از آب در بخش کشاورزی مورد توجه قرار گرفته که اطلاع‌رسانی در خصوص ضرورت مصرف بهینه آب در بخش کشاورزی،تبیین ضرورت استفاده از پساب و نقش آن در کشاورزی از طریق برگزاری میزگردهای علمی و تخصصی و ارتباط با نهادهای دولتی و غیر دولتی در این زمینه،برگزاری میزگردهای مشترک رسانه‌ای با مسئولان سازمان‌های کشاورزی استان در خصوص جایگاه آب در کشاورزی و ارتباط آن با امنیت غذایی و ایجاد بسترهای مناسب پژوهش و مطالعات راهبردی به منظور بهینه‌سازی مصرف آب در بخش کشاورزی جز موضوعاتی است که در این روز جز محورهای فعالیت قرار گرفته است.

برای چهارم تیرماه نیز تشریح راهکارهای جلوگیری از آلودگی منابع آب،تشریح عوارض ناشی از عدم توسعه شبکه فاضلابمضوعات مورد توجه است که در قالب آن برگزاری میزگرد تلویزیونی با حضور مسئولان استان، سازمان حفاظت محیط زیست و استادان دانشگاه‌های علوم پزشکی استان برای تشریح و تبیین موضوع،هماهنگی برای بازدید مسئولان استانی از فاضلاب،تشویق مردم از طریق رسانه‌ها برای پاکسازی حریم رودخانه‌ها و منابع آب و اطلاع‌رسانی در خصوص ضرورت و اهمیت استفاده از شبکه فاضلاب در حفاظت از محیط زیست و منابع آب جز فعالیت‌های اجرایی این روز است.

برای روز بعد نیز نقش و جایگاه رسانه در اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی مردم نسبت به مسایل مربوط به آب،نقش و جایگاه رسانه در اشاعه رفتار صحیح مصرف آب و نقش رسانه در شرایط بحران آب سه موضوع مورد توجه است که اطلاع‌رسانی هفته صرفه‌جویی آب از طریق رسانه‌ها و مطبوعات محلی،برگزاری نشست مشترک مدیرعامل و مدیر روابط عمومی با اصحاب رسانه،انجام مصاحبه مدیرعامل با مطبوعات، خبرگزاری‌ها، صداوسیما و یا بازدید از رسانه‌ها،هماهنگی با صداوسیمای مرکز استان برای تهیه گزارش و انعکاس فعالیت‌های فرهنگی صرفه‌جویی با حضور مسئولان شرکت‌ها،پخش تیزر و پیام‌های مصرف بهینه آب از طریق رادیو و تلویزیون و سایت‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی مواردمورد تاکید این روز است.

روز آخر نیز که به آب، قانون و حقوق شهروندی نام‌گذاری شده موضوع تبیین وضعیت منابع آب کشور به ویژه مسایلی مانند وضعیت آب‌های زیرزمینی، حریم و بستر رودخانه‌ها و … برای قضات و کارکنان دادگستری‌ها،لزوم رعایت قانون از سوی همگان در برداشت از منابع آب، به ویژه منابع آب زیرزمینی و نقش قوه قضائیه در حفاظتاز منابع آب کشوررا مورد توجه قرار داده و قرار است اموری همچون اطلاع‌رسانی در خصوص انواع جرایم و تخلفات در بخش آب،برگزاری جلسات آموزشی و اطلاع رسانی در دادگستری‌ها،برگزاری جلسات پاسخگویی در اماکن عمومی و برگزاری میزگردهای رسانه‌ای (رادیو، تلویزیون و مطبوعات محلی) انجام شود.

فضای سبز با چه آبی سیراب می شود؟
فضای سبز با چه آبی سیراب می شود؟

بحران ۱۵ ساله آب در ایران روزبه‌روزگسترش می‌یابد و این در حالی است که پایتخت بیشترین تهدیدها را به خود اختصاص داده و به نوعی تبدیل به مهم‌ترین دغدغه برای مسئولان کشور شده است.
شهر تهران با تراکم جمعیتی معادل ۱۲ میلیون و ۱۸۳ هزار و ۲۹۱ نفر و سرانه مصرف آب حدود ۳۵۱ متر مکعب در سال، از نظر منابع آبی در تنگنای بسیاری قرار گرفته است. همچنین رشد جمعیت و مهاجرت از مناطق مختلف کشور به این شهر و وجود مراکز جمعیتی حاشیه ای، این کلان شهر را با تراکم بیش از حد جمعیت و مشکل تامین منابع آب مواجه ساخته است.
در این میان آبیاری فضای سبز می‌تواند مساله قابل توجهی باشد و گرچه برای این مهم راه کارهای متعددی اندیشیده شده اما همچنان نقدهای زیادی به این مساله می‌شود اما با این وجود تمام مسوولان آبی کشور بر این باورند که آبیاری فضای سبز در تهران تنها با آب غیر شرب صورت می‌گیرد.
سال گذشته شورای عالی آب مصوبه‌ای را مبنی بر جلوگیری استفاده از شهرداری از آب شرب برای آبیاری فضای سبز تصویب کرد به نوعی تکلیفی بر عهده شهرداری با متولی‌گری وزارت کشور قرار داده شد تا آب مربوط به آبیاری از آب شرب جدا شود.علاوه‌بر این قرار بر این شد که در تعدادی از شهرها با مشارکت شهرداری‌ها از پساب تصفیه شده که کیفیت مناسبی برای آبیاری فضای سبز دارند استفاده و پساب جایگزین آب شرب شود که این می‌تواند هم به توسعه فضای سبز و هم به جلوگیری از هدر رفت آب کمک کند.
با این وجود در برخی از شهرها به میزان متغیر از آب لوله‌کشی (آب شرب) برای آبیاری فضای سبز استفاده می‌شود اما با تدابیر در نظر گرفته شده در تهران در هیچ جایی از آب شرب برای آبیاری استفاده نمی‌شود و تلاش شده که با ساخت مخزن‌های بتنی و به‌کارگیری از روش‌های نوین آبیاری تا حد امکان در مصرف آب صرفه جویی شود.
با توجه به اهمیت منابع آبی در کشور و حساسیت این مساله انتظار می‌رود که در تمام استان‌ها به این مساله توجه شود و شهرداری استان‌ها این مساله را در صدر برنامه‌های خودقرار دهند چراکه با توجه به وضعیت منابع آبی در کشور لازم است که تمام ارگان‌ها برای حل شرایط آبی ایران بسیج شوند.

منبع: خبر انرژی

اهمیت آب از هشت منظر
اهمیت آب از هشت منظر

 

 

 

 

 

water-healthآب و سلامتی water-health
۵۰ تا ۶۵ درصد بدن افراد بالغ و ۷۸ درصد بدن نوزادان را آب تشکیل شده است. بر اساس برآورد سازمان جهانی بهداشت، حداقل نیاز افراد به آب برای زندگی، هفت‌ونیم لیتر در شبانه روز است.

در صورتی که قرار باشد پخت‌وپز و مسائل بهداشتی (استحمام ) هم به این رقم اضافه شود حداقل آب مصرفی به ۲۰ لیتر در شبانه روز برای هر نفر افزایش پیدا خواهد کرد. سرانه مصرف آب در ایران ۲۰۰ لیتر در شبانه روز است. رقمی که چندین برابر الگوی جهانی است.
در سرتاسر جهان حدود ۷۵۰ میلیون نفر به آب پاک و قابل شرب دسترسی ندارند. برآورد شده دو و نیم میلیارد نفر نیز از امکانات بهداشتی و تصفیه فاضلاب بی‌بهره‌اند.

water-natureآب و طبیعت water-nature
تمامی اکوسیستم‌ها به آب وابسته‌اند؛ جنگل‌ها و تالاب‌ها و مراتع در قلب چرخه آب جای دارند و بیابان‌ها شکننده‌اند و به آب کمتری محتاجند. با این حال همه زیستگاه‌ها و اکوسیستم‌ها بدون آب از کارکرد خود باز می‌مانند. فاضلاب تصفیه نشده مناطق مسکونی و پساب صنعتی و کشاورزی از عوامل نابودی اکوسیستم‌ها هستند.

به گزارش وب‌سایت روز جهانی آب، اکثر مدل‌ها و برآوردهای اقتصادی، کارکرد ضروری آب به خصوص در اکوسیستم‌های آب شیرین را نادیده می‌گیرند. مصرف ناپایدار منابع آب و تخریب اکوسیستم‌ها در بسیاری از برآوردهای اقتصادی دیده نمی‌شود. این همان بلایی است که ایران را نیز تهدید می‌کند.
ارزیابی اکوسیستم‌ها نشان داده که منافع در حفاظت آب بیش از سرمایه‌گذاری آن است. «مدیریت اکوسیستم‌-محور» راه حل کلیدی و بلند مدت حل بحران آب معرفی می‌شود. رویکردی که در ایران و بسیاری از کشورها همچنان مورد غفلت قرار می‌گیرد.

water-urbanizationآب و شهرنشینی water-urbanization
امروزه،‌ نیمی‌از جمعیت جهان در شهر‌ها ساکنند. زندگی در این مناطق نیازمند آبرسانی منسجم، هزاران کلیومتر لوله آب و فاضلاب، راه‌اندازی سیستم‌های تصفیه فاضلاب و مهمتر از همه بهره‌مندی و دسترسی به منابع آب شیرین است. از این‌رو شهرنشینی به یکی از چالش‌های بزرگ قرن ۲۱ بدل شده است.
۹۳ درصد از شهرسازی و شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه و فقیر رخ می‌دهد و حدود ۴۰ درصد شهرها در مناطق فقیرنشین، کثیف و پرجمعیت توسعه می‌یابند. برآوردها نشان می‌دهد بیش از دو و نیم میلیارد نفر تا سال ۲۰۵۰ به مناطق شهری مهاجرت کنند. در ایران ۷۳ درصد جمعیت کشور در شهرها به سر می‌برند. این رقم بیش از ۵۸ میلیون نفر را در برمی‌گیرد.

water-industryآب و صنعت water-industry
تمام صنایع برای تولید به آب نیاز دارند؛ برخی بیشتر و برخی کمتر. باور کردنی نیست که برای تولید یک صفحه کاغذ ۱۰ لیتر و برای تولید نیم‌کیلو پلاستیک ۹۱ لیتر آب مصرف می‌شود. صنعت، بی‌تردید نقشی انکارناپذیر در توسعه، تولید، ایجاد مشاغل و درآمد دارد. با این حال اولویت صنایع در سراسر جهان به جای آن که بهره‌وری، کاهش مصرف و حفاظت آب باشد، تولید بیشتر محصولات است.
پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که مصرف آب در بخش صنعت ظرف ۵۰ سال یعنی از سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۵۰ بیش از ۴۰۰ درصد رشد داشته باشد. بیشترین رشد و مصرف در کشورهای در حال توسعه دیده خواهد شد. با این حال نمی‌توان تلاش‌های تولیدکننده‌های بزرگ را برای کاهش مصرف آب نادیده گرفت.
صنایع در ایران کمترین مصرف آب را در مقایسه با بخش کشاورزی و شهری به خود اختصاص می‌دهد. به گفته قائم مقام وزارت نیرو فقط دو درصد آب در بخش صنعت مصرف می‌شود.

water-energyآب و انرژی water-energy
آب و انرژی را «شرکای طبیعی» می‌نامند. برای تولید انرژی، آب مصرف می‌شود و برای انتقال آب، انرژی. در سراسر جهان نیروگاه‌های حرارتی بیش از ۸۰ درصد انرژی الکتریکی را تولید می‌کنند. میلیاردها لیتر آب برای سیستم‌های خنک‌کننده این وسایل مصرف می‌شود. در این میان سدها فقط ۱۶ درصد برق سراسر جهان را تولید می‌کنند. این رقم در ایران ۱۳ درصد است.
انتظار می‌رود با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین، آب کمتری برای تولید انرژی یا خنک‌ کردن دستگاه‌ها مصرف شود. همچنین گزینه دیگر، استفاده از منابع آبی جایگزین، مثل فاضلاب‌ها و آب دریاهاست. استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر (مثل انرژی باد، جزر و مد، گرمایش زمین و باران) که به آب کمتری نیاز دارند نیز می‌تواند فشار بر منابع آب شیرین را کاهش دهد.

water-foodآب و غذا water-food
کشاورزی تا سال ۲۰۵۰ باید بیش از ۶۰ درصد امروز تولید داشته باشد و این رقم در کشورهای در حال توسعه ۱۰۰ درصد است. در سراسر جهان کشاورزی ۷۰ درصد منابع آب را مصرف می‌کند و در ایران ۹۲ درصد.
با رشد اقتصادی و افزایش درآمدهای فردی، رژیم غذایی از محصولات گیاهی (با ترکیب نشاسته) به محصولات گوشتی و لبنی تغییر می‌کند که افزایش مصرف آب را به همراه دارد. برای تولید یک کیلو برنج، سه هزار و ۵۰۰ لیتر آب مصرف می‌شود و برای تولید یک کیلو گوشت گاو ۱۵ هزار لیتر. این تغییر رویکرد در رژیم غذایی، ظرف ۳۰ سال گذشته بیشترین اثر را در مصرف آب داشته است و به نظر می‌رسد تا اواسط قرن ۲۱ نیز ادامه داشته باشد. تولید پساب کشاورزی و اثرات مخرب آن، حتی از مصرف آب در این بخش نیز خسارت‌بارتر است.
تجربه کشورهای پردرآمد نشان می‌دهد، ترکیبی از قوانین بازدارنده، مشوق‌ها، فشارها و یارانه‌های هدفمند توانسته‌ است میزان مصرف آب را در بخش کشاورزی و تولید محصولات غذایی به طرز چشمگیری کاهش دهد.

water-equalityآب و برابری water-equality
در کشورهای در حال توسعه و فقیر به دست آوردن آب و آوردن آن به خانه وظیفه روزانه زنان و دختران است. اینان ۲۵ درصد از وقت خود را فقط صرف این کار می‌کنند. این رقم معادل ۲۰۰ میلیون ساعت در هر روز است. به علاوه با تغییرات اقلیمی، اثراتی منفی بر منابع آب بیشتر خواهد شد. با توجه به رشد روزافزون در تقاضای آب، می‌توان پیش‌بینی کرد چالش‌های پیش‌روی جوامع در حال توسعه بیشتر شود و بدین ترتیب زنان ناچارند رنج بیشتری را برای جمع‌آوری و انتقال آب تحمل کنند. به گزارش سازمان جهانی بهداشت روزانه سه و نیم میلیون نفر به دلیل مصرف آب آلوده می‌میرند.
در شرایطی که دسترسی به آب سالم به صورت عادلانه‌ای انجام پذیرد می‌توان انتظار داشت که این تبعیض‌ها، بیماری‌ها و روند مرگ و میر کاهش یابد.

wwd-drop-homeآب و ایران water-drop-home
منابع آبی در ایران رو به اتمام است. وزارت نیرو ۳۱۷ دشت‌ کشور را ممنوعه اعلام کرده است. یعنی نیمی از دشت‌های کشور با تشنگی مفرط روبه‌رو هستند. دشت‌هایی که به دلیل فقدان آب نشست کرده‌اند. همچنین بیش از ۷۳ درصد آب‌های زیرمینی مصرف شده و امید اندکی برای این منابع وجود دارد. تالاب‌های ایران نیز حال خوشی ندارد. ارومیه، گاوخونی و هامون خشکی مفرط را از سر می‌گذرانند. در مجموع ۶۷ درصد تالاب‌های سراسر ایران خشک شده‌اند.
ایران در کمربند خشک جهان قرار گرفته و وارد دوره طولانی خشک‌سالی مفرط شده است. مدیریت نابه‌سامان منابع آب نیز شرایط را وخیم‌تر کرده است. با این حال ما تشنگانی هستیم که روز جهانی آب را از یاد برده‌ایم.