دبیرخانه دائمی طرح ملی دانش آموزی حامیان آب

تلفن دفتر روابط عمومی تهران: 66515514-66512920 / پست الکترونیکی: info@hamiab.ir

برچسب: حفظ منابع آبی

کاهش ۷۰ درصدی آب ورودی به برخی سدهای کشور
کاهش ۷۰ درصدی آب ورودی به برخی سدهای کشور

مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران از کاهش ۷۰ درصدی آب ورودی به برخی سدهای کشور خبر داد و گفت: باید مراقبت های ویژه‌ای را در منابع آبی کشور اعمال کنیم.

محمد حاج رسولیها مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران با اشاره به اینکه از ابتدای سال آبی جاری، کشور از بارش های خوبی برخوردار نبوده است، گفت: در روز ۱۴ فروردین عدد بارش های کشور سه رقمی شده و به ۱۰۰ میلیمتر رسیده است که در طول سال های گذشته بی سابقه بوده و کاهش ۵۰ درصدی نسبت به میانگین درازمدت دارد.

وی با تاکید بر اینکه باید مراقبت های ویژه‌ای را در منابع آبی کشور اعمال کنیم، افزود: وضعیت ورودی آب به سدهای کشور بسیار نامطلوب است، به طوریکه ورودی آب به سدها حدود ۳۶ تا ۳۷ درصد نسبت به سال گذشته کاهش داشته است و برخی از استان ها دارای شرایط بحرانی هستند که بایستی با حساسیت بیشتری آب موجود در آن استان ها مدیریت شود.

 مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران با بیان اینکه هم اکنون مشکل اساسی در بسیاری از شهرها مسئله آب شرب است که بایستی تمهیدات خاصی را در این زمینه به کار گرفت، افزود: ورودی برخی از سدهای کشور نسبت به سال گذشته بیش از ۷۰ درصد کاهش داشته است و سدهای درودزن، ملاصدرا، ‌زاینده رود، سدهای استان خوزستان،‌سدهای شمیل و نیان، سد دوستی، سد چاه نیمه‌ها و سد کوثر دارای شرایط بحرانی هستند.

حاج رسولیها با اشاره به برنامه های شرکت مدیریت منابع آب ایران در خصوص اجرای طرح های سازگاری با کم آبی، گفت: برای کمک به دبیرخانه کارگروه ملی سازگاری با کم آبی، پیشنهادات استان ها را جمع بندی و به دبیرخانه ای که در ستاد وزارت نیرو تشکیل می شود، ارائه خواهیم کرد و به عنوان بازوی فنی در پروژه های اجرایی در کنار این دبیرخانه بوده و با آن همکاری خواهیم کرد.

روز جهانی آب
روز جهانی آب

محور شعار روز جهانی آب در سال ۲۰۱۸، «طبیعت برای آب» است که به دنبال جستجوی راه حل های مبتنی بر طبیعت برای غلبه بر چالش های آبی قرن اخیر است.

 ۲۲ مارس از سوی سازمان ملل به نام روز جهانی آب نام گذاری شده که مصادف با دوم فروردین است.
شعار روز جهانی آب ۲۰۱۸ «طبیعت برای آب» است. این شعار بر روی این موضوع تمرکز دارد که ما چطور می توانیم از طبیعت برای غلبه بر چالشهای آبی قرن ۲۱ استفاده نماییم. تخریب زیست محیطی به همراه تغییرات اقلیمی باعث تحریک بحران های آبی گردیده که در سراسر جهان مشاهده می کنیم. سیلاب ها، خشکسالی ها و آلودگی آب همه این موارد به واسطه پوشش گیاهی، خاک، رودخانه ها و دریاچه های تخریب شده، تشدید می شوند.
هنگامی که از اکوسیستم های خود غافل می شویم وضعیت تامین آب مورد نیاز برای زنده ماندن و رونق زندگی هر فرد بدتر خواهد شد.
راه حل های مبتنی بر طبیعت، پتانسیل حل بسیاری از چالش های آبی ما را دارند. ما بایستی با زیرساخت های «سبز» بیشتر کار کنیم و در جاهایی که امکان دارد آن را با زیرساخت های «خاکستری» هماهنگ کنیم. کاشت جنگل های جدید، اتصال مجدد رودخانه ها به دشت های سیلابی، بازگرداندن تالاب ها، چرخه آب را متعادل و سلامت و امرار معاش انسان را بهبود خواهد بخشید.

تامین آب شرب شهرها و روستاهای جنوب شرقی استان تهران از سد ماملو
تامین آب شرب شهرها و روستاهای جنوب شرقی استان تهران از سد ماملو

حمیدرضا جانباز در بازدید از تصفیه‌خانه هفتم آب تهران با تمجید از سرعت انجام پروژه‌ها در آبفای استان تهران گفت: با انجام لوله‌گذاری‌های خطوط انتقال و تکمیل فاز دوم تصفیه‌خانه هفتم آب تهران بخش عمده‌ای از آب مورد نیاز شهرها و روستاهای جنوب شرقی استان تهران تامین خواهد شد.

مشاور وزیر نیرو اضافه کرد: با تکمیل خط انتقال آب سد ماملو به شهرهای قرچک، ورامین و پیشوا، تا پایان سال آینده بیش از ۵۰۰ لیتر در ثانیه به این مناطق می‌رسد.

در این بازدید سید حسین نقوی حسینی نماینده مردم ورامین در مجلس شورای اسلامی گفت: مدیریت تامین آب و جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب استان تهران به اندازه یک وزارت‌خانه اهمیت دارد و اقداماتی که برای آب‌رسانی به مناطق جنوب شرقی استان تهران امروز شاهد بخشی از آن بودیم گواهی بر این مسئله است.

او اضافه کرد: ارائه خدمات آب و فاضلاب در استان تهران که دارای روستاهایی با ۲۵هزار نفر جمعیت است، کار دشوار و حساسی است.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: امروزه آب یک مقوله امنیتی است و بر همین اساس ما در مجلس، کمیسیونی برای آن تشکیل داده‌ایم و از طریق آن موضوعات این حوزه را رصد و پیگیری می‌کنیم.

نقوی حسینی با بیان این‌که ما در منطقه خشک و نیمه‌خشک جهان قرار داریم و چاره‌ای جز انتقال آب نداریم خاطرنشان کرد: باید زحمات و فعالیت‌های مجموعه آب و فاضلاب استان تهران را مردم بدانند و اطلاع‌رسانی شود؛ چراکه جنس کار به گونه‌ای است که کم‌تر دیده می‌شود.

در آغاز این برنامه محمد پرورش مدیرعامل آبفای استان تهران با تشریح روند تکمیل فاز دوم تصفیه‌خانه هفتم آب تهران و اتمام خطوط انتقال آب به مناطق جنوب شرقی استان تهران اظهار کرد: در کنار تامین آب مورد نیاز، هدف اصلی ما در فرایند تکمیل تصفیه‌خانه هفتم آب تهران ارتقای کیفیت اب مناطق جنوب شرقی استان تهران بوده است و تلاش داریم در چارچوب تحقق مقوله عدالت‌محوری، کیفیت آب این مناطق را نیز به مانند سایر مناطق ارتقا دهیم.

پرورش ادامه داد: در حال حاضر این شرکت همه تاییدیه‌های لازم در خصوص کیفیت آب را از وزارت بهداشت دریافت کرده است.
مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به کاهش تخصیص آب سد ماملو از ۱۲۰ میلیون به ۱۰۰ میلیون متر مکعب در سال تصریح کرد: به‌رغم این کاهش ما تصمیم گرفتیم از سهم آب شهرهای جنوب شرقی استان تهران که ۳۰ میلیون متر مکعب بود کم نکنیم.

علت کاهش فشار آب در برخی نقاط تهران
علت کاهش فشار آب در برخی نقاط تهران

قائم‌مقام شرکت آب و فاضلاب تهران گفت: در تمام ساختمان‌های پایتخت دو اتمسفر فشار تعبیه شده که وضعیت فشار را کنترل می‌کند و اگر برخی منازل با مشکل مواجه هستند باید تاسیسات داخلی خود را تجهیز کنند.

علیرضا نوذری‌پور  با بیان این که هر کدام از مشترکان که با مشکل کاهش فشار در منازل خود مواجه هستند می‌توانند با شماره ۱۲۲ تماس بگیرند، گفت: همکاران ما قطعا توضیحات لازم را برای آنها خواهند داد و اگر مشکل اصلی تاسیسات ما باشد قطعا برطرف خواهد شد.

وی ادامه داد: دو اتمسفر فشار نصب شده در ساختمان می‌تواند تا چهار طبقه را پاسخگو باشد و منازل مسکونی یا تجاری بیش از چهار طبقه لازم است که تاسیسات داخلی خود را تجهیز کنند.

قائم‌مقام شرکت آب و فاضلاب تهران با بیان این‌که برای این کار باید بعد از کنتور و مخزن، پمپ گذاشته شود، اظهار کرد: مشکل کاهش فشار در برخی مواقع همچون زمان کنونی که در ایام قبل از عید نوروز قرار داریم می‌تواند به علت افزایش مصرف مشترکان نیز باشد.

نوذری‌پور با اشاره به تفاوت فشار آب گرم و سرد در برخی منازل مسکونی نیز گفت: قطعا این مساله ارتباطی با تجهیزات شرکت آب و فاضلاب ندارد و تنها مربوط به سیستم موتورخانه مشترکان می‌شود که  لازم است این مساله را نیز از آن طریق برطرف کنیم.

وی تصریح کرد: با توجه به این‌که در تهران ۸۰۰ متر شیب وجود دارد ما از فشارشکن برای کاهش فشار استفاده می‌کنیم، چرا که اگر این اتفاق نیفتد ممکن است به دلیل افزایش فشار با اتفاقاتی همچون شکستگی لوله مواجه شویم.

قائم مقام شرکت آب و فاضلاب تهران با بیان این که در تهران مشکلی در حوزه کاهش فشار وجود ندارد، تاکید کرد: اگر مشترکی با این مشکل مواجه است لازم است که در ابتدا با شماره ۱۲۲ تماس حاصل کند و سپس اقدامات لازم را برای برطرف شدن این مشکل انجام دهند.

وضعیت ذخایر آب با بارش‌ اخیر تغییری نکرد
وضعیت ذخایر آب با بارش‌ اخیر تغییری نکرد

شرکت مدیریت منابع آب ایران اعلام کرد: وضعیت ذخایر آب قبل و بعد از بارش ها تغییری نکرده است.

 شرکت مدیریت منابع آب ایران در گزارشی اعلام کرد: وضعیت بهره برداری مخازن سدهای کشور از اول مهر لغایت ۹ بهمن ماه سال آبی جاری به این صورت است که در سال جاری ورودی آب به مخازن سدها ۵.۶۲ میلیارد متر مکعب بوده است. این رقم در سال آبی قبل ۸.۴۳ میلیارد متر مکعب بوده که از کاهش حجم آب ورودی به مخزن سدها به میزان ۳۳درصد حکایت دارد.

در این گزارش آمده است: خروجی آب از مخازن سدها در سال جاری ۸.۶۳ میلیارد متر مکعــب و در سال قبل  ۹.۴۹  میلیارد متر مکعب بوده که نسبت به سال آبی گذشته ۹ درصد کاهش داشته است. در سال آبی جاری ۴۱ درصد مخازن سدهای کشور و در سال آبی قبل طی همین بازه زمانی، ۵۰ درصد آنها پر بوده است. حجم مخزن سد ها در سال جاری۲۰.۳۱  میلیارد متر مکعب و در سال قبل ۲۳.۷۶ میلیارد متر مکعب بوده که نسبت به سال قبل ۱۵ درصد کاهش را نشان می دهد.

از آنجایی که بارندگی اخیر بیشتر به صورت برف بوده، تاثیر فوری چندانی در افزایش حجم آب مخازن سدها نداشته است ولی به عنوان یک ذخیره برفی تاثیر آتی آن در ماه های آینده باذوب شدن برف‌ها نمود خواهد داشت.

ورودی مخزن سدها طی هفته جاری ۰.۲۱ میلیارد متر مکعب افزایش داشته و خروجی آنها نیز ۰.۲۱ میلیارد متر مکعب زیاد شده است. بنابراین وضعیت ذخایر آب قبل و بعد از بارش ها تغییری نکرده است.

براساس اعلام شرکت مدیریت منابع آب ایران، وضعیت بارش تجمعی از اول مهر تا ۸  بهمن ۴۵  میلیمتر بوده و مقدار اختلاف بارش هفته جاری با هفته گذشته (اثر بارشهای اخیر)   ۴.۸ میلیمتر است. مقدار بارش در مدت مشابه در سال آبی گذشته  ۷۵  میلیمتر و در متوسط دراز مدت بارش ۱۱۱ میلیمتر است. درصد اختلاف مقدار بارشی سال آبی جاری با سال آبی گذشته  ۳۹ درصد و در مقایسه با متوسط دراز مدت ۵۹ درصد کاهش را نشان میدهد.

سدهای تشنه
سدهای تشنه

آژیر قرمز برای سدهای کشور به صدا در آمده است. حالا بر اساس اعلام وزارت نیرو تنها ۴١‌درصد ظرفیت سدهای کشور آبگیری شده است و ٩۶ سد از ١٧٧ سد مهم کشور کمتر از ۴٩‌درصد آب دارند. این در حالی است که سدهای تهران هم وضع نامناسبی را پشت سر می‌گذارند. بر اساس اعلام شرکت آب منطقه‌ای تهران میزان بارندگی در تهران امسال ۶۶‌درصد کاهش داشته است. این در حالی است که سدهای بزرگی مثل سد دوستی ٩٢‌درصد و زاینده‌رود ۶٢‌درصد و خوزستان ۴۶‌درصد ورودی‌اش کاهش پیدا کرده است. البته بحران سدهای کشور به همین چند مورد ختم نمی‌شود؛ طبق آمار اعلامی از سوی وزارت نیرو تنها ۴١‌درصد ظرفیت سدهای کشور پر است که در مقایسه با مدت مشابه ‌سال گذشته کاهش ٩‌درصدی را نشان می‌دهد. آمارهای ارایه‌شده از سوی دفتر مطالعات پایه منابع آب کشور در حالی از کاهش ٣٢,٢‌درصدی ریزش‌ها در مقایسه با پارسال و ۶١.۴‌درصدی نسبت به درازمدت حکایت می‌کند که به اذعان کارشناس و فعالان در این حوزه عزم لازم برای مقابله با بحران کم‌آبی در ایران وجود ندارد. این را می‌توان از حال‌و‌روز طرح‌هایی که قرار است به خروج از این بحران کمک کنند به خوبی فهمید؛ طرح‌هایی که بعضا به دلیل کمبود منابع مالی متوقف می‌شوند یا با پیشرفت ناچیز دنبال می‌شوند. بارورسازی ابرها ازجمله راهکارهای مقابله با کم‌آبی است که به گفته هدایت فهمی، کارشناس منابع آبی وزارت نیرو اجرای‌اش امسال متوقف شده است. 

برای بارورسازی ابرها دو دستگاه هواپیمای آنتونوف در کشور وجود داشت که به دلیل فرسودگی بالا حالا دیگر امکان استفاده از آنها وجود ندارد. ضمن این‌که منابع مالی لازم برای اجرای این طرح هم امسال اختصاص نیافته است. هر چند که بازدهی این طرح در کشورهای مستعد برای اجرا ١۵‌درصد است اما در کشوری همچون ایران باید برای همین مقدار کم اثرگذاری هم برنامه‌ریزی داشت. در این میان هستند مسئولانی که بحران آبی برای ایران را امری طبیعی می‌دانند. علیرضا دایمی، قائم‌مقام وزیر نیرو در امور بین‌الملل در این‌باره می‌گوید: مسأله خشکی و خشکسالی در ذات این کشور است، وقتی تاریخ کشور را می‌خوانیم می‌بینیم، اتفاقاتی که امروز می‌افتد مربوط به امروز نیست، خشکسالی‌های بلندمدت در تاریخ ۸‌هزار ساله این سرزمین ثبت شده است به همین دلیل می‌بینیم که زمانی که تمدنی وجود نداشت، سازه‌های تاریخی مثل انبارهای نگهداری آب و یا حتی سیلوهایی برای نگهداری غذا داشتیم. او بر این باور است که الگوبرداری از کشورهای اروپایی برای مقابله با بحران آبی اشتباه است؛ اتریش ۸۵۵ میلیمتر و ژاپن بالای ۱۱۰۰ میلیمتر بارندگی دارند، سرزمین ما خشک و نیمه‌خشک است، برنامه‌های ما باید با این وضع سرزمینی انطباق داشته باشد، دنبال محکوم‌کردن و این‌که حتما اتفاق خاصی افتاده که خشکسالی شده نباشیم.
حالا تنها راه باقیمانده برای مقابله با کم‌آبی کاهش مصارف غیرضرور و مدیریت مصرف در همه بخش‌های کشاورزی، صنعت و شرب است. بختیاری، مدیرعامل آب منطقه‌ای تهران با اشاره به کاهش ۶۶‌درصدی بارندگی در این‌باره می‌گوید: لازم است که در این شرایط مشترکان ۱۰ تا ۱۵‌درصد مدیریت مصرف داشته باشند؛ چرا که تنها در این صورت است که می‌توان تابستان را بدون مشکل در تأمین منابع آبی پشت سر گذاشت.
وضعیت سدهای تهران وخیم است
٣۵ میلیمتر بارندگی از ابتدای ‌سال آبی امسال در تهران وضع سدهای پایتخت را وخیم کرده است. برای بحرانی‌بودن منابع آبی پایتخت همین بس که میزان بارندگی در مقایسه با مدت مشابه ‌سال گذشته کاهش ۶۶‌درصدی را تجربه کرده است. بختیاری مدیرعامل آب منطقه‌ای تهران که معتقد است برفی که در تهران آمد بسیار ناچیز بود و نمی‌تواند تأثیر چندانی بر میزان منابع داشته باشد، می‌گوید: حجم مخازن سدهای استان تهران نسبت به ‌سال گذشته ۱۶‌میلیون مترمکعب منفی است. به گفته او، ‌سال گذشته میزان ارتفاع ذخیره برف در تهران ۱.۵متر بود که متاسفانه امسال تقریبا ذخیره برفی صفر است و با توجه به این‌که سدهای تهران رژیم برفی دارند و عمدتا تا تیرماه از ذخیره برفی استفاده می‌کنیم، این موضوع نگرانی‌هایی را به وجود آورده است. آن‌گونه که آمارها نشان می‌دهد، میزان ورودی آب به سدهای پنجگانه از ابتدای‌ سال آبی جاری (مهرماه) تاکنون ١۶٩‌میلیون مترمکعب بود که نسبت به پارسال ٧‌درصد کاهش را نشان می‌دهد و میزان خروجی آب نسبت به زمان مشابه پارسال ۴١٣‌میلیون مترمکعب گزارش شده است که ۵‌درصد افزایش دارد.
آژیر قرمز در ۹۶ سد کشور به صدا درآمد
۹۶ سد که ۴۰‌درصد حجم مخازن ۱۷۷ سد مهم کشور را تشکیل می‌دهند، کمتر از ۴۰‌درصد آب دارند؛ سدهای دز، سفیدرود، لار، زاینده‌رود، ساوه و ملاصدرا از آن جمله هستند. ١٨ سد کشور که ٢۶‌درصد مخازن ١٧٧ سد مهم کشور را به خود اختصاص داده‌اند‌ بین ۴٠ تا ۵٠‌درصد آب دارند؛ سدهای کوثر،  دامغان، سهند، کارون ٣ و کرخه از آن جمله هستند. ٢٧ سد کشور که ٢۶‌درصد ظرفیت مخازن ١٧٧ سد مهم کشور را دارند، بین ۵٠ تا ٧٠‌درصد پر هستند که سدهای طالقان، کرج، جیرفت، البرز و گتوند اولیا قابل ذکر است. ٢٣ سد کشور نیز که ۶‌درصد از ظرفیت مخازن سدهای مهم را دارند بین ٧٠ تا ٩٠‌درصد پر هستند، سدهای نیجران، دو برج، تنگه حمام و شیرین دره از آن جمله به شمار می‌آیند و ١٣ سد دیگر که تنها ٢‌درصد ظرفیت ١٧٧ سد مهم کشور را به خود اختصاص داده‌اند، بین ٩٠ تا ١٠٠‌درصد پر هستند که سدهای سورال، گاوشان، رودبال، داراب، بافت و داریان از آن جمله هستند.

براساس داده‌های دفتر مطالعات پایه منابع آب، کل ریزش‌های جوی از اول مهر تا ۲۷ دی ‌ماه‌ سال ‌جاری نسبت به مدت مشابه‌ سال قبل ۳۳.۲‌درصد و نسبت به درازمدت ۶۱.۴‌درصد کاهش نشان می‌دهد. بر اساس یافته‌های دفتر مطالعات پایه منابع آب وابسته به شرکت مدیریت منابع آب ایران در وزارت نیرو، از اول مهر تا ٢٧ دی ‌ماه ٩۶ معادل ۶٠,۴‌میلیارد مترمکعب بارندگی در کشور صورت گرفته است. بر اساس داده‌های این دفتر بیشترین افت بارندگی‌ها مربوط به حوزه آبی مرزی در شرق کشور با ٧٢.٣ و فلات مرکزی با ۵٩‌درصد کاهش است؛ اما کمترین کاهش بارندگی مربوط به حوزه دریای خزر ۴.٩‌درصد است.
همچنین مطالعات دفتر پایه منابع آب نشان می‌دهد بیشترین بارندگی کشور در منطقه در رودخانه‌های بین سفیدرود و هراز با ۵۶,١ میلیمتر و در قره‌سو و گرگان ۵۴.۶ میلیمتر بوده است. همچنین در رودخانه‌های بلوچستان هیچ بارندگی در‌ سال آبی جاری تاکنون ثبت نشده است. در حوزه دریاچه ارومیه ١٣.٧ میلیمتر بارندگی در ‌سال‌جاری روی داده که نسبت به رقم مشابه ‌سال قبل ٢٠.٩‌درصد کاهش بارندگی و نسبت به میانگین درازمدت ٢٩‌درصد کاهش نشان می‌دهد. در حوزه فلات مرکزی ایران در ‌سال جاری آبی ٣.٧ میلیمتر بارندگی اتفاق افتاده که نسبت به ‌سال قبل ۵٩‌درصد کاهش و نسبت به میانگین درازمدت ٧٨‌درصد کاهش نشان می‌دهد. از نظر استانی بیشترین بارندگی مربوط به گیلان با ٣۶٢ میلیمتر ثبت شده و کمترین بارندگی در سیستان‌وبلوچستان با ٢.١ میلیمتر و استان یزد با ٢.٩ میلیمتر ثبت شده است.

کاهش ۱۸ درصدی میزان بارش های کشور
کاهش ۱۸ درصدی میزان بارش های کشور

در سه ماهه پائیز امسال، از ابتدای مهرماه تا ۲۱ آذرماه سالجاری، میزان بارش های کشور به ۲۷٫۶ میلیمتر رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۸ درصد کاهش داشته است.

 شرکت مدیریت منابع آب ایران میزان ریزش های جوی را  براساس آخرین آمار ثبت شده در ایستگاه های باران سنجی کشور، در سه ماهه پائیز، از ابتدای سال آبی امسال یعنی اول مهرماه تا ۲۱ آذرماه سالجاری را ۲۷٫۶ میلیمتر ذکر کرد.

بر اساس این گزارش، این میزان بارش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۸ درصد و نسبت به مدت مشابه متوسط دراز مدت ۵۱٫۶ میلیمتر با ۴۷ درصد کاهش مواجه بوده است.

این گزارش می افزاید: بیشترین میزان بارش های کشور در میان ۶ حوضه آبریز اصلی مربوط به حوضه آبریز دریای خزر با ۱۱۴٫۵ میلیمتر بوده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۱۶ میلیمتر، ۱ درصد کاهش داشته است.

بنابراین گزارش حوضه های آبریز اصلی دریاچه ارومیه با ۷۳٫۴ میلیمتر، خلیج فارس و دریای عمان با ۳۳٫۴ میلیمتر، قره قوم با ۱۱٫۸ میلیمتر، فلات مرکزی با ۷٫۴ میلیمتر و مرزی شرق با ۱٫۳ میلیمتر به ترتیب رتبه های دوم تا ششم بارش های کشور را به خود اختصاص داده اند.

گفتنی است، میزان بارش های حوضه های آبریز اصلی ، خلیج فارس و دریای عمان و فلات مرکزی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با ۲۱ و ۵۰ درصد کاهش مواجه بوده اند و حوضه آبریز اصلی دریاچه ارومیه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۸ درصد افزایش بارش داشته است.

میزان بارش ها در حوضه های آبریز اصلی مرزی شرق و قره قوم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته تغییری نداشته است.

مطالبه آب سالم و استاندارد جزو حقوق شهروندی است
مطالبه آب سالم و استاندارد جزو حقوق شهروندی است

معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا مطالبه آب سالم منطبق بر استانداردهای بالا را جزو حقوق شهروندان دانست.
رحیم میدانی ” معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا  با بیان اینکه دایره حقوق شهروندی بسیار وسیع است،‌ افزود: بخشی از این حقوق که لازم بود در فاز اول اجرایی شود امتیاز بندی شده و در دستور کار وزارت نیرو قرار گرفته است و وزارت نیرو تلاش دارد تا همچون گذشته، بند بند حقوق شهروندان در بخش آب و برق در سراسر کشور به اجرا درآید.
وی یکی از مهم‌ترین حقوق شهروندان را داشتن آب مطمئن، پایدار و منطبق بر استانداردهای بالا دانست و افزود: حق مسلم همه هموطنان است که آب مطمئن، سالم و پایدار با استانداردهای بالا را از وزارت نیرو مطالبه کنند و یکی از آرزوهای وزارت نیرو عملی کردن مطالبات مردم است و تلاش می‌کند تا به بهترین شکل ممکن این خواسته‌ها را برآورده کند.
میدانی رسیدن در کوتاه مدت به این هدف بزرگ را با توجه به محدودیت‌های منابع مالی کاری دشوار دانست و بیان داشت: وزارت نیرو شرایطی را در کشور ایجاد کرده که در زمان کنونی همه آحاد جامعه به آب سالم دسترسی داشته باشند، ولی مرتب در پی ارتقای تولید و کیفیت بالای آب است و در این تلاش لحظه ای کوتاهی نمی‌کند.
وی با اشاره به اینکه در استانداردهای بین المللی حتی توزیع آب با تانکر در روستاهای دور افتاده و یا کم خانوار نیز تأمین آب محسوب می‌شد، گفت: وزارت نیرو ضمن ارج نهادن به شخصیت مردم ایران، توزیع آب با تانکر را بجز در مواقع اضطراری، در شأن هموطنان نمی‌داند زیرا ممکن است باعث افت کیفیت شود.
معاون آب و آبفای وزارت نیرو ادامه داد: یکی از مهم‌ترین قوانین مربوط به رعایت حقوق شهروندی این است که نیاز روستاهای دور افتاده و کم خانوار نیز در قالب مجتمع‌های آب روستایی تأمین شود.
رحیم میدانی ایجاد فرصت‌های برابر برای همه فعالان بخش آب را از دیگر حقوق شهروندی دانست و اضافه کرد: در مناقصات و معاملات بایستی دقت‌های مضاعف شود تا ضمن جلوگیری از تضییع حقوق شهروندان از ایجاد انحصار نیز جلوگیری به عمل آید.
وی با اشاره به این مطلب که بایستی از دراختیار گذاشتن انحصار و امتیازعرضه یک کالا یا خدمت در اختیار یا انحصار یک شرکت یا گروه خاص بپرهیزیم، تصریح کرد: این موارد جزو انتظارات اساسی شهروندان از وزارت نیرو است و این وزارتخانه نیز مصمم است هرگز وارد اینگونه بازی‌های اقتصادی و رانت‌ها نشود.

توصیه هایی برای مصرف بهینه آب
توصیه هایی برای مصرف بهینه آب

توصیه هایی در مصرف آب در ساختمان های مسکونی:

‏۱-‏ استفاده از ماشین لباسشویی و ظرفشویی با ظرفیت کامل
برخی از بررسی ها،نشان داده انجام این توصیه می تواند ۴۴۵۰ لیتر در ماه صرفه جویی پذیرد.‏
‏۲-کوتاه کردن زمان دوش گرفتن
بعضی از بررسیها نشان می دهد با کاهش یک دقیقه دوش گرفتن موجب ۶۸۰ لیتر کاهش ‏مصرف در ماه می شود.‏
‏۳-نصب دوش های خوب و کارآ (کم مصرف)‏
‏۴-خیساندن ظروف کثیف هنگام شستشو ،باز نگذاشتن آب موقع شستن
روش کار بدینگونه است که ظرفشویی را پر از آب کرده و ظرف را داخل آب میگذاریم آن را ‏داخل ظرفشویی پاک کرده سپس عمل آبکشی را انجام میدهیم.‏
‏۵-استفاده از یک تشت برای شستشوی میوه ها و سبزیجات
‏۶-جارو کردن زمین به جای شستن آن
‏۷-استفاده از استخر سر پوشیده برای جلوگیری از تبخیرآب
‏۸-دقت در عدم وجود نشتی از لوله ها و شیر آلات
‏۹-استفاده از کارواش برایشستشوی ماشین
‏۱۰-بستن آب به هنگام مسواک زدن ،وضو گرفتن‏
مطالعات نشان میدهد با انجام این کار هر ماه ۱۲۰لیتر آب صرفه جویی می شود.‏
‏۱۱-شستن لباسهای تیره با آب سرد
شستن لباسهای تیره با آب سرد باعث صرفه جویی ،کاهش مصرف انرژی وثابت ماندن رنگ و ‏چروکیده نشدن آنها میگردد.‏
‏۱۲-عایق بندی لوله های آب گرم وسرد
در محیط هایی که تبادل حرارتی زیاد دارند بطور مثال ‏جایی که لوله با محیط بیرون ارتباط دارد یا روکار باشد.‏
‏۱۳-گرفتن دوش بجای وان
استفاده از وان به ۲۵۰ لیتر آب نیاز دارد . در صورتیکه با دوش به ‏‏۱۰۰ لیتر آب نیاز میباشد.‏
‏۱۴- استفاده از وسایل خانگی جدید کم مصرف
مانند فلاش تانک‏ توالت،ظرفشویی،لباسشویی،کولر و غیره.‏

توصیه هایی در مصرف آب در ساختمان های اداری:‏

‏۱.‏ استفاده از کولرهای کم آب بر
‏۲.‏ جابجایی کولرها به محل هایی که کمتر در معرض تابش آفتاب باشند
‏۳.‏ استفاده از سایه بان برای کولرهای آبی ‏
‏۴.‏ در صورت امکان استفاده از سیستم های سرمایش موضعی به جای سیستم های مرکزی
‏۵.‏ کنترل مصرف آب برای ظرفشویی و پخت و پز در اداراتی که رستوران دارند و نصب کنتور ‏برای این محل ها ‏
‏۶.‏ استفاده از گیاهان همخوان با اقلیم برای فضای سبز ادارات‏
‏۷.‏ استفاده از کودهای متراکم شده به جای فضولات حیوانی در فضای سبز
‏۸.‏ انتخاب زمان آبیاری گیاهان فضای سبز در اوایل روز یا شب
‏۹.‏ استفاده از کودهای گیاهی آلی برای باغچه ها
‏۱۰.‏ جلوگیری از نشت شیر آلاتی که امکان جایگزینی آنها با شیرهای کاهنده نیست
‏۱۱.‏ استفاده از درفشان (پرلاتور) برای کلیه شیرهای قدیمی
‏۱۲.‏ کاهش تعداد دفعات چمن زنی
‏۱۳.‏ تنظیم تیغه ماشین زنی در حالت ماکزیمم برای حفظ حد اکثر رطوبت خاک و در نتیجه ‏حداقل نیاز به آبیاری فضای سبز
‏۱۴.‏ کنترل سرریز و نشت فلاش تانک ها
‏۱۵.‏ کنترل نشت شیر آلات و اتصالات
‏۱۶.‏ عدم آبیاری باغچه ها در روزهای بارانی
‏۱۷.‏ سعی در پرورش گیاهان مشابه از لحاظ نیاز آبی در کنار باغچه ها زیرا به زمانی یکسان برای ‏آبیاری نیاز دارند.‏
‏۱۸.‏ وجین علف های هرز فضای سبز تا از آب و مواد مغذی استفاده نکنند
‏۱۹.‏ خودداری از کاشتن گیاهان تزئینی و نصب فواره هایی که آب را در هوا پخش می کنند.‏
‏۲۰.‏ از شست و شوی وسایل نقلیه با آب شرب جلوگیری شود.‏
‏۲۱.‏ برای شیرهای معمولی حداقل درفشان نصب گردد.‏
‏۲۲.‏ کلیه لوله ها با توجه به شرایط آب و هوایی عایق کاری گردد تا در تایستان برای رسیدن به ‏آب سرد مقدار زیادی آب هدر داده نشود و در زمستان برای رسیدن به آب گرم
‏۲۳.‏ محل قرار گرفتن آب گرمکن در آبدار خانه با محل مصرف حد اقل باشد.( به علت ‏جلوگیری از هدر رفتن آب سرد داخل لوله)‏
‏۲۴.‏ از سر دوش های کاهنده برای دوش ها استفاده شود.‏

توصیه هایی جهت بهینه سازی مصرف در مکان های نظامی و انتظامی (پادگان و غیره)‏:

‏۱.نصب تجهیزات و شیر آلات (فلاش تانک ها،پرلاتور ها ،شیرهای پدالی و غیره)‏
‏۲.جدا سازی آبیاری فضای سبز از آب شرب و استفاده از آبیاری قطره ای ،بارانی و تغییر زمان ‏آبیاری از روز به شب جهت جلوگیری از تبخیر آب در روز
‏۳.کاشت گیاهان با مصرف آبی کم و سازگار با محیط های کم آب در فضای سبز
‏۴.استفاده از سیستم کارواش جهت شستشوی وسایل نقلیه و غیره در داخل پادگان
‏۵.استفاده از مخزن ذخیره جهت انتقال آب مصرفی در اوج مصرف با سایر ساعت ها
‏۶.جدا سازی انشعابات ساختمان های مسکونی از آب مصرفی پادگان
‏۷.استفاده از سایه بان برای کولر جهت جلوگیری از تبخیر آب
‏۸.عایق بندی لوله هایی که در معرض محیط قرار دارند
‏۹.استفاده از سیستم های مکانیزه ظرف شویی در آشپز خانه با ظرفیت کامل
‏۱۰. استفاده از مایع ظرفشویی به صورت کف در سرویس های بهداشتی جهت جلوگیری از ‏مصرف آب زیاد
‏۱۱.انجام فعالیتهای تبلیغاتی در پادگان و تذکر در برنامه های صبحگاهی
‏۱۲.استفاده از شیوه های با حد اقل آب جهت نظافت اماکن و استفاده از جارو برقی و دستی قبل ‏از شستشو مکان مورد نظر با آب
‏۱۳.استفاده از ماشین لباسشویی استاندارد و با ظرفیت کامل جهت شستشوی لباسهای سربازها به ‏جای شستشوی مستقل و دستی فعلی
‏۱۴.بکار گیری سیستم های تصفیه جهت استفاده مجدد از پساب خروجی برای آبیاری فضای سبز

چرخه طبیعی آب
چرخه طبیعی آب

آب در زندگی بشر اهمیت بنیادی دارد. از اینرو آب را مایه حیات گویند. در روز گرم تابستان وقتی شیر آب قطع می شود ، ضرورت وجود آب در زندگی انسان نمایان می گردد. انسان می تواند بدون غذا چند روزی را بگذراند ، اما بدون آب به زودی از پا در می آید.

  • آیا می توانید روزی را تجسم کنید که آب نداشته باشید؟
  • آیا آب را به بطور سالم و در حد نیاز استفاده می کنید؟
  • آیا آب به اندازه کافی و در همه جا در دسترس بشر هست؟
  • برای استفاده مطلوب از آب چه کار باید کرد؟ و غیره

موقعیت جهانی آب

مقدار آب موجود در کره زمین تقریبا ثابت بوده است. این آب به مصارف آشامیدن ، کشاورزی ، صنعت و … می رسد و زندگی بشر را بهبود می بخشد. اگر کره زمین از فضا روئیت شود ، رنگ طبیعی آن آبی دیده می شود یعنی کره ای که بیشتر سطح آن را آب پوشانده است. یعنی بخش اعظم سطح زمین را اقیانوس‌ها و دریاها فرا گرفته اند. از نقطه نظر حجم و اندازه ، در حدود ۹۷٫۲%از آبهای موجود در جو زمین و آب موجود در خاکها و آبهای زیرزمینی می باشند.

آب شیرین

انسان برای انجام فعالیت هایش به آب شیرین نیاز دارد. آب شیرین ، یعنی آبی که میزان نمکهای آن بسیار کم باشد. آب اقیانوس ها و دریاها شور هستند و استفاده از آنها نیازمند تصفیه کردن آنهاست که این امر به احداث مرکز تصفیه خانه آب با مکانیزم های پیشرفته تصویه نیاز دارد. هزینه بالای این امر سبب شده که انسان به آب های شیرین موجود در خشکیها و اتمسفر زمین قانع باشد. حجم آب شیرین در جهان بسیار کم و در حدود ۲٫۸% از حجم کل آب جهان است. برای مصرف آب شیرین اندک موجود در جهان محدودیت هایی هم وجود دارد ، زیرا مقداری از آبهای شیرین جهان به شکل یخ در یخچالهای قطبی و کوهستانی قرار دارد که به این صورت قابل بهره برداری نمی باشند. اما انسان به آبهای شیرین موجود در رودها ، دریاچه ها ، و آبهای زیرزمینی دسترسی دارد. البته آبهای زیرزمینی که در لایه‌های داخلی زمین موجود هستند ، لازمه دسترسی به آنها مسائلی همچون اکتشاف ، حفر چاه ، کانال کشی ، و به کار بردن دستگاههای پمپ آب ، ایجادتاسیسات و لوله کشی را در پی دارد.

گردش طبیعی آب

آبهای موجود در زمین همواره در حال تغییر شکل هستند. این آبها ، حالات مایع ، جامد و گاز به خود می گیرند ، جلوه‌های طبیعی آب بسیار وسیع است. مقداری از آن در زمین نفوذ کرده و آبهای زیرزمینی را تشکیل می دهد. قدری از آن هم در درون شاخه‌ها ، برگ‌ها ، تنه و ریشه درختان ذخیره می شود. آیا جلوه های دیگری از آب هم می شناسید؟

آب موجود در اتمسفر زمین بر اثر گردش طبیعی آن هر ۹ روز یک بار بین آسمان و زمین جابجا می شود. در هر سال این عمل چندین مرتبه تکرار می شود. حجم آبی که در هر سال به وسیله گردش آب در طبیعت فراهم می شود ، در حدود ۴۰۰۰۰ کیلومتر مکعب است. انسان با تکنولوژی امروزی می تواند ۲۵۰۰۰ کیلومتر مکعب آنرا مورد بهره برداری قرار دهد. ریزش های جوی در همه جای سیاره زمین یکسان نیست و در برخی جاها بارندگی بیشتر از سایر مکانهاست.

وضعیت آب های ایران

با توجه به قرار گرفتن ایران در نواحی خشک و بیابان ، مقدار بارندگی و حجم آبهای ایران کافی نیست. و ریزش های جوی نیز بطور یکنواخت صورت نمی گیرد. میانگین بارندگی سالانه در جهان در حدود ۸۰۰mm تبخیر واقعی و ۹۰۰mm تبخیر بالقوه می شوند. کشور ایران با اینکه ۱٫۱% از مساحت خشکی های جهان را داراست ، فقط ۰٫۳۴۵% از آبهای موجود در خشکیهای جهان را در اختیار دارد. از سوی دیگر در اغلب مناطق ایران ، ریزشهای جوی بصورت محلی و فصلی است که نیاز چندانی به آب برای کشاورزی در پاییز و زمستان نیست ، همچنین بارندگی به طور یکنواخت در کشور توزیع نمی شود.

محدودیت منابع آب و توزیع فصلی نامناسب بارندگی دال بر این است که بایستی منابع آبهای موجود سطحی و زیرزمینی را به خوبی شناسای و مطالعه کرده و با برنامه ریزی دقیق ، بهره برداری صحیح از آنها صورت گیرد. البته مردم ایران از اول با این مشکل مواجه بوده اند و با حفر قنات و کاریز ، بهره برداری از آبهای زیرزمینی را ابداع کرده اند. با احداث سد و بندهای متعددی نیز آبهای سطحی را مورد استفاده قرار می دهند.

آنچه باید بدانیم

  • حجم آبهای شیرین قابل استفاده توسط انسان بسیار محدود است.
  • میزان بارندگی سالانه ایران بسیار کمتر از میانگین بارندگی جهانی است.
  • پراکندگی بارش در همه جای ایران یکسان نیست و بیشتر بارندگی در زمان نامناسب برای کشاورزی صورت می گیرد.
  • برای بهره برداری صحیص از منابع آب بایستی ابتدا منابع را خوب شناخته و بر روی آنها برنامه ریزی دقیق انجام داد.