برچسب: خشکسالی

نیازمند تعریف مساله واحد آب هستیم
نیازمند تعریف مساله واحد آب هستیم

«رضا اردکانیان» در جمع بندی نتایج نخستین اجلاس هم اندیشی با متخصصان علوم آب و محیط زیست افزود: امروز در جهان بویژه در مناطق خشک و نیمه خشک این باور وجود دارد که نوع مدلی که کشورها و حکومت‌ها برای حکمرانی و حل و فصل مسائل آب انتخاب می‌کنند، به نوعی معرف سطح توسعه یافتگی آن دولت‌ها بوده است.
اردکانیان خاطرنشان کرد: ما این فرصت را داریم که همچنان از همان موضع انگشت گذاشتن بر ضعف‌های یکدیگر حرکت کنیم و ترجیح ما در این باشد که مساله واحد آب به بخش‌های مختلف تقسیم شود و در بخش‌های مختلف به زیر بخش‌های متعدد و این تقسیم بندی به همین شکل ادامه پیدا کند.
وی ادامه داد: با انتخاب این روش در شرایط حاضر با جمعیت ۸۰ میلیونی کشور، با تقاضاهای وسیع و بدمصرفی‌های گسترده در کشور گرفتاری‌های بزرگتری در پیش روی ما خواهد بود و این مشکلات تاثیر خود را بر سایر شئون اجرای امور و برنامه‌های توسعه و مدیریت کشور نشان خواهد داد.
وزیر نیرو گفت: اگر حرکتی را در سطح ملی به صورت نظامند و با برنامه شروع نکنیم و توجه جدی به کمبود فرصت‌ و زمان نداشته باشیم، شیوه‌های دیگر همچون افزایش بارش‌ها و منابع مالی نمی‌توانند مسائل ما حل و فصل کند.
وی تاکید کرد: هر چه سریعتر بایسد با روش‌های مختلف هم در مجموعه وزارت نیرو و هم در داخل سازمان دولت بین وزارت نیرو و سایر دستگاه‌ها و هم در مجموعه‌های پژوهشی و تحقیقاتی و همچنین در ارتباط با سایر قوا و در صحنه افکار عمومی به سمت تعریف مساله واحد آب برویم و نباید ظرفیت‌های ارزشمند خود را در شرایط حاضر بیش از این تقسیم کنیم.
اردکانیان به بایدهای این بخش اشاره کرد و گفت: ما هر چه سریعتر باید قادر باشیم و بتوانیم در مقیاس‌های محلی منافع موجود در این بخش را تعریف کنیم که اگر این امر صورت نگیرد گفت‌وگوی ذینفعان به جلسات اصحاب دعوا تبدیل خواهد شد.
وی ادامه داد: اگر بنا باشد نفع مشترکی تعریف شود به یقین هر کدام از طرفین موضوع با دعوای خود در پی منافع خود وارد بحث خواهند شد و هیچ فضای امکان پذیر قابل ملاحضه‌ای ایجاد نخواهد شد.
اردکانیان تاکید کرد: ما ناگریز از این هستیم که در عین اینکه در سطح کلان ملی تفکر و برنامه‌ریزی می‌کنیم باید در حوزه‌های کوچک‌تر در مقیاس استان‌ها، زیربخش‌ها و دشت‌ها قادر باشیم راه‌حل‌های برای حل مسائل کوچک در سطح مناطق داشته باشیم که تحقق این امر نیز مستلزم توانمندی در تعریف نفع مشترک است؛ با نفع مشترک و بیان نفع مشترک است که می‌توان مصرف کنندگان به ویژه در بخش کشاورزی را به پای میز همکاری کشاند.
وزیر نیرو از تشکیل کارگروه ملی سازگاری با کم آبی به عنوان تصمیم هیات وزیران سخن به میان آورد و افزود: باید توان خود را به کار بگیریم تا این سازوکار جواب دهد، براساس همین ساز وکار می‌توانیم اختیاراتی را از سطوح ستادی به سطوح اجرا در استان‌ها تنفیذ کنیم.
وی بیان داشت: اگر ظرفیت برنامه‌ریزی، تولید راهکار و آینده نگری کافی وجود داشته باشد، در سطح استان‌ها قادر خواهیم بود برخی از مسائل کهنه را هر چه سریعتر حل کنیم.
اردکانیان یادآور شد: طی مدت کوتاه آغاز به کار دولت دوازدهم چهار دستگاه اجرایی وزارت نیرو، جهادکشاورزی، صنعت، معدن و تجارت و همچنین سازمان محیط زیست موفق شدند که قالبی را برای ۱۴ طرح استانی به رئیس جمهور معرفی کنند و در یک توافق چهارجانبه خود را متعهد به همکاری مشترک در اجرای این طرح‌ها کرده‌اند.

** لزوم نزدیک شدن متخصصان علوم آب و محیط زیست به بخش کشاورزی کشور
وزیر نیرو خواستار نزدیک شدن متخصصان علوم آب و محیط زیست به بخش کشاورزی کشور شد و افزود: اینگونه اجلاس‌ ها باید با مشارکت سایر بخش‌ها ادامه پیدا کند؛ یکی از راهکارهای موثر و عرصه‌های که ما تجربه نکرده‌ایم نزدیک تر شدن و همکاری نزدیک‌تر با بخش کشاروزی کشور چه در سطح سازمانی میان وزارت نیرو و جهادکشاورزی و چه در سطوح بخش‌های مختلف مربوط به تحقیق و پژوهش است.

** شبکه متخصصان آب و محیط زیست کشور تشکیل می‌شود
وی بر ضرورت ایجاد شبکه متخصصان آب و محیط زیست کشور در راستای تحقق اهداف این نشست تاکید کرد و گفت: هدف ما، نه اجرای یک کار روتین در برگزاری همایش و دریافت مقالات، بلکه اعلان آمادگی مدیریت ارشد وزارت نیرو است که در این شرایط حساس در ارتباط با آب کشور این فرصت فراهم شده تا همه کسانی که به نحوی دغدغه مسائل توسعه پایدار، امنیت روحی و روانی و حل و فصل مسائل آبی کشور را دارند در ارتباط با سایر بخش‌ها به میدان بیایند و به شیوه های که مناسب و موثر است از این فرصت بهره‌مند شوند.
اردکانیان خاطرنشان کرد: ما در عین حال اینکه به بحث‌های تامین آب فکر می‌کنیم، طرح‌های مختلفی را در دست مطالعه داریم و در پی منابع مختلف برای مطالعه این طرح‌ها هستیم اما به هیچ وجه اعتقاد نداریم که قبل از حل و فصل مسائل چگونگی مصرف و مدیریت تقاضا رفتن سراغ طرح‌های بزرگ تامین آب‌های جدید می‌تواند مشکلات ما را حل کند.
وزیر نیرو عنوان کرد: ما به نیروهای وسیع با همه تجربه‌ها و توان‌ها در عرصه‌های مختلف نیاز داریم. ما نیازمند تشکیل گروه کارهای در جمع‌های محدود هستیم که در یک زمان بندی معین برنامه‌های عملیاتی و اجرایی را برای پیاده کردن و تحقق هدف‌ها و برنامه‌های کلانی که در برنامه وزارت نیرو و دولت دوازدهم است تدارک ببینیم.

** تاسیس مرکز ملی مطالعات آب
وی در ادامه به پیشنهاد تاسیس مرکز ملی مطالعات آب اشاره کرد و افزود: در این زمینه نیازمند یک فعالیت متمرکز هستیم، بحث‌های مرتبط با این موضوع نیز با سازمان برنامه و بودجه مطرح شده است اما برای اینکه فرصتی وجود ندارد که با سعی و خطا این امر بگذرد، نیازمند آن هستیم که این شکل جدید را با یک آسیب شناسی از وضعیت موجود شروع کنیم و در قالب یک کارگروه می‌توانیم گام‌های اجرایی رفتن به سمت مجهز شدن یک مرکز ملی برای آمار و اطلاعات پایه را به عنوان زیربنایی بسیاری از فعالیت‌ها فراهم کنیم.

** اقتصاد آب
وزیر نیرو به مسئله اقتصاد آب و نظام تخصیص این مایع حیاتی اشاره کرد و افزود: ما در عین حال اینکه اختیار و مسئولیت قانونی در این بخش داریم اما چگونگی پرداخت به این موضوع می‌تواند در یک سطح وسیعی تری به بحث گذاشته شود و پشتوانه‌های لازم برای تخصیص‌ها و نظام تخصیص آب فراهم شود تا تصمیمی‌های که گرفته می‌شود از اعتبار و پایداری بیشتری برخوردار باشد.
وی تحصیلات تکمیلی مورد نیاز برای مدیریت آب و منابع زیست محیطی کشور را مساله مهمی دانست و گفت: بخش آب کشور در عرصه‌های مختلف از جمله موضوع حوضه‌های آبریز مشترک نیازمند یک ظرفیت‌سازی جدی برای بحث منابع انسانی است.

** ضرورت تدوین سند ملی آب و آمایش‌های منطقه‌ای آب محور
اردکانیان به تدوین سند ملی آب و آمایش‌های منطقه‌ای آب محور اشاره کرد و گفت: یکی از چالش‌های ما در بین استان‌ها، شهرستان‌ها و دشت‌های کشور موضوع توان اکولوژیک هر منطقه برای فعالیت‌ها و برنامه‌های توسعه است.
وی خاطرنشان کرد: در این پیوند، تهیه طرح‌های با کمک ظرفیت‌های مطالعه‌ای و مشاوره‌ای کشور در محور آب برای مناطق و استان‌ها می‌تواند یکی از فعالیت‌های ضروری ما در ادامه کار باشد.

بارش‌های کشور به ۶۸ میلی‌متر رسید/کاهش۵۳ درصدی نسبت به پارسال
بارش‌های کشور به ۶۸ میلی‌متر رسید/کاهش۵۳ درصدی نسبت به پارسال

حجم بارش‌های کشور از اول مهر تا پایان هفته اول اسفندماه جاری، به ۶۸ میلی‌متر رسید که نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت ۵۲.۹ درصد و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ۵۲.۷ درصد کاهش دارد.

به نقل از وزارت نیرو،  به دنبال بارندگی‌های خوب چند روز اخیر در ماه پایانی سال جاری و بر اساس آخرین آمار ثبت شده در ایستگاه‌های باران‌سنجی شرکت مدیریت منابع آب ایران، میزان بارش های کشور از اول مهر تا ۴ اسفندماه جاری، به ۶۸ میلی‌متر رسید.

این گزارش حاکی از آن است که بارش ۶۸ میلیمتری کشور نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت ( ۱۴۴.۴ میلیمتر) ۵۲.۹ درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ( ۱۴۳.۷ میلیمتر) ۵۲.۷ درصد کاهش نشان می‌دهد.

حجم بارش های اول مهر تا ۴ اسفند معادل ۱۱۲ میلیارد و ۶۶ میلیون مترمکعب ثبت شده است.

بنابراین گزارش، بیشترین میزان بارش های کشور از ابتدای سال آبی ۹۷-۹۶ تا دیروز (جمعه ۴ اسفند ماه جاری ) مربوط به حوضه اصلی آبریز دریای خزر با ۲۱۸.۸ میلیمتر و پس ازآن مربوط به حوضه آبریز دریاچه ارومیه با ۲۰۲.۸ میلیمتر است.

بر پایه این گزارش، سهم حوضه‌های آبریز خلیج فارس و دریای عمان ۸۸.۴ میلیمتر، قره قوم  ۳۳.۴ میلیمتر، فلات مرکزی ۲۶.۸ میلیمتر و مرزی شرق ۶.۱ میلیمتر از کل متوسط بارش های ۶۸ میلمتری کشور بوده است

وزارت نیرو:هدررفت آب شرب تا پایان برنامه ششم توسعه به ۲۲ درصد می رسد
وزارت نیرو:هدررفت آب شرب تا پایان برنامه ششم توسعه به ۲۲ درصد می رسد

مدیرکل دفتر مدیریت مصرف و ارتقای بهره‌وری آب و آبفای وزارت نیرو گفت: هدررفت آب شرب کشور هم اینک حدود ۲۵ درصد است که تا پایان برنامه ششم توسعه به ۲۲ درصد خواهد رسید.

«رضا امانی» اضافه کرد: مصوبه ای از هیات وزیران باعنوان قانون توسعه بهینه سازی آب شرب شهری و روستایی وجود دارد که وزارت نیرو موظف است هرساله نسبت به کاهش یک درصدی هدر رفت آب کشور اقدام کند.
وی افزود: بر اساس برآوردهای انجام شده برای کاهش یک درصدی هدررفت آب کشور سالانه به اعتباری بالغ بر یک هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان نیاز است تا بتوان این مصوبه را اجرایی ساخت.
امانی بابیان اینکه بحث هدر رفت آب شامل هدر رفت ظاهری و واقعی است، گفت : هدر رفت ظاهری شامل سه بخش از جمله، انشعاب ها و‌ مصارف غیر مجاز، خطای مدیریت داده ها و سیستم و بحث نداشتن دقت تجهیزات اندازه گیری مانند کنتور است.
به گفته امانی، هدررفت واقعی آب نشت از شبکه توزیع، که شامل خطوط انتقال، سرریز از مخازن، و نشت از انشعاب های مشترکین است و بر اساس اندازه گیری های انجام شده، متوسط هدر رفت ظاهری و واقعی کل کشور حدود ۲۳٫۹ درصد است که چنانچه مصارف مجاز آب بدون درآمد را نیز به آن اضافه کنیم به رقم ۲۵٫۶ می رسد.
وی پیرامون هدررفت ظاهری آب هم گفت: بیشترین هدررفت مربوط به استان سمنان با ۸٫۶ درصد و کمترین میزان هدررفت مربوط به استان اصفهان با ۵٫۴ درصد است.
این مقام مسئول، بیشترین هدررفت آب واقعی کشور را مربوط به استان کرمانشاه با ۲۷ درصد و کمترین میزان هدر رفت مربوط به استان کاشان با ۶٫۲ درصد اعلام کرد.
امانی اضافه کرد: میزان هدرفت ظاهری آب در استان تهران حدود ۱۱٫۱ درصد و هدررفت واقعی آن حدود ۱۰٫۴ درصد است که این میزان هدر رفت کل آب تهران بجز آب بدون درآمد و برابر ۲۱٫۵ درصد است که معادل ۲۸۰ میلیون مترمکعب در طول سال خواهد شد.

کورسوی امید برای بهبود وضعیت بارش‌ها
کورسوی امید برای بهبود وضعیت بارش‌ها

باروری ابرها تا چندین ماه گذشته چندان مورد توجه و استقبال دولت نبود تا جایی که افراد مشغول در این حوزه مدام گله‌مند بودند و بعضا این تکنولوژی برچسب‌های منفی متعددی را به خود جلب کرده بود.

دولت دوازدهم و وزارت نیرو رویکرد خود را به این انرژی تغییر داده‌اند و با مطرح شدن کمک سپاه برای توسعه باروری ابرها پای این فناوری قرص شده اما این در حالی است که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان این طرح به اشتباه به‌عنوان راهکاری برای حل بحران آبی کشور شناخته می‌شود؛ چراکه این فناوری پژوهشی در واقع تاثیر معناداری در حل بحران آب ندارد.

نمی‌توان این حقیقت را منکر شد که دستکاری در امور طبیعی ممکن است پاسخی طبیعی و بحران‌زا را در آینده به دنبال داشته باشد، همچنین که درباره فناوری باروری ابرها شائبه‌هایی همچون سرطان زا بودن و تاثیرگذاری در ایجاد زلزله و امور تایید نشده دیگری از این قبیل مطرح شده است، تا جایی که معمولا در گفت‌وگو های عامیانه و حتی از زبان برخی مسولان شنیده می‌شد که وقوع سیل در برخی نقاط ازجمله تهران نیز به این فناوری بی ارتباط نیست.

البته باید به این نکته نیز توجه کرد که بارورسازی ابرها به دو روش طبیعی )کلاسیک) و یونیزاسیون صورت می‌گیرد و اکثر ابهامات مطرح شده در مورد روش دوم است و علی‌رغم اینکه چندین سال است که این فناوری در تمام کشورهای دنیا مورد تحقیق و تفحص است اما هنوز نتیجه قطعی از شرایط آن منتشر نشده، اما بر اساس گفته‌های جوادیان زاده، مدیرعامل سابق مرکز باروری ابرها نباید از یک فناوری انتظار بالایی داشت چرا که این مساله ظلم به فناوری و مردم است.

به گفته وی، در قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب سال ۱۳۴۷وزارت آب و برق آن زمان موظف شده است از طرق مختلف از جمله بارور کردن ابرها برای کشور تامین آب کند که همین امر انتظارات را از باروری ابرها بالا برد. ولی باید به این مساله توجه کرد که در زمان خشکسالی به دلیل کمبود ابر و کاهش توانایی باروری ابرها موفقیت‌آمیز نیست. باید در نظر گرفت باروری ابرها به عنوان یک استراتژی مدیریت منابع آب به کار گرفته می‌شود.

در این بین فرمانده نیروی هوافضای سپاه از آمادگی این نیرو برای کمک به بارورسازی ابرها خبر داده که این مساله نیز با استقبال وزیر نیرو مواجه شده است اما اینکه این فناوری تا چه میزان بتواند چالش‌های آبی کشور را برطرف کند موضوعی است که جای سوال دارد و باید منتظر نتیجه کار ماند.

باران در کدام استان‌ها کم بارید؟
باران در کدام استان‌ها کم بارید؟

بر اساس آخرین آمار ۲۸ استان کشور از جمله فارس، ‌قزوین، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهکیلویه و بویر احمد، گیلان، لرستان، اصفهان، البرز، ایلام و تهراندر مقایسه با مدت مشابه سال گذشته دارای کاهش بارش هستند.

طبق آمار ارائه شده استان سیستان و بلوچستان با دو میلیمتر بارندگی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با کاهش ۹۷ درصدی و استان آذربایجان غربی با ۱۲۵ میلیمتر بارش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با کاهش چهار درصدی مواجه بوده است.

در این بین  تنها سه استان کشور شامل استانهای بوشهر، گلستان و مازندران در مقایسه با مدت مشابه سال آبی گذشته از افزایش بارش برخوردار بوده‌اند. بوشهر با ۶۹ میلیمتر بارش در مقایسه با مدت زمان مشابه سال آبی گذشته ۸۱ درصد افزایش بارندگی داشته و استان‌های گلستان و مازندران نیز در مقایسه با مدت زمان مشابه سال آبی گذشته به ترتیب ۱۶ و سه درصد افزایش بارش در کشور را تجربه کردند.

علاوه بر این میزان بارش‌های کشور از ابتدای مهر تا ۲۰ بهمن‌ماه جاری، به ۴۶.۵ میلیمتر رسید که این مقدار بارندگی نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت ( ۱۲۷ میلیمتر) حدود ۶۳.۴ درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ( ۹۰ میلیمتر) حدود ۴۸.۳ درصد کاهش نشان می‌دهد.

همچنین بیشترین بارش‌ها در حوضه آبریز اصلی خزر با ۱۶۸.۶ میلیمتر و کمترین میزان بارش ها در حوضه آبریز مرزی شرق با سه میلیمتر به ثبت رسیده است.

علاوه بر این حجم بارش‌های اول مهر تا ۲۰ بهمن‌ماه جاری معادل ۷۶ میلیاردو ۶۳۳ میلیون مترمکعب بوده است.

قطع آب مشترکان پرمصرف در شرایط اضطراری
قطع آب مشترکان پرمصرف در شرایط اضطراری

«محمد پرورش» امروز (چهارشنبه) در حاشیه آیین بهره برداری از هشت طرح شرکت توزیع برق تهران بزرگ، در پاسخ به ایرنا درباره برنامه مدیریت تقاضا در اوج مصرف سال آتی افزود: اگر بخواهیم برای مدیریت مصرف آب شرب در تهران برنامه ریزی داشته باشیم، با ۲مساله تقاضا و عرضه روبروییم.
وی ادامه داد: در قسمت عرضه باید اقدام هایی مانند حفر چاه، ساخت مخزن و خط انتقال تعریف شود اما در قسمت مدیریت تقاضا باید مردم مشارکت داشته باشند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با بیان اینکه مصرف ۷۰ درصد مشترکان مسکونی کمتر از ۲۰ متر مکعب در ماه است، گفت: تعداد کمی از مشترکان به میزان ۲۵، ۳۰ و ۳۵ مترمکعب در ماه مصرف می کنند که برای آنان باید برنامه ریزی کنیم.
پرورش اضافه کرد: برای تامین آب شرب مورد نیاز در زمان اوج مصرف، سه کمیته تامین، توزیع و مصرف در شرکت آب و فاضلاب استان تهران برنامه ریزی شده است که مدیریت مصرف در کمیته مصرف مورد توجه قرار می گیرد.
وی تاکید کرد در پنج سال گذشته میزان تولید آب در استان تهران تغییر نکرده است و گفت: با اینکه جمعیت استان تهران در پنج سال اخیر گسترش یافته است، آب شرب و بهداشتی مورد نیاز استان به همان میزان آب تولیدی پنج سال گذشته تامین می شود.
مدیرعامل شرکت آبفای استان تهران اضافه کرد: اگر بنا باشد اتفاقی ویژه در بخش تقاضا رخ دهد، باید یک سری قوانین بالادستی تدوین شود و علاوه بر آن، به مشارکت عمومی نیز نیاز دارد.
پرورش گفت: در فروردین ماه سال آینده میزان بارش ها و همچنین منابع آبی استان برآورد می شود تا اگر با شرایط خاصی روبروییم، آن را اطلاع رسانی کنیم.
وی تاکید کرد در زمینه عرضه و تقاضای آب باید در کنار هم تصمیم های مشترک بگیریم و آن تصمیم ها را با هم اجرا و عملیاتی کنیم.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در پاسخ به پرسشی در مورد جیره بندی آب گفت: به هیچ وجه برنامه ای برای جیره بندی آب نداریم.
در روزهای اوج مصرف آب در سال ۱۳۹۳، موضوع مشترکان پر مصرف در دولت مطرح شد و با شورای تامین تصمیم گرفت آب مشترکان پرمصرف قطع شود.
شهر تهران هشت میلیون و ۶۰۰ هزار نفر جمعیت دارد که آب شرب آن از طریق ۵۴۷ حلقه چاه و پنج سد طالقان، امیرکبیر، لتیان، ماملو و لار تامین می شود.
شهر تهران دارای ۹۴۹ کیلومتر خط انتقال و ۹ هزار و ۱۳۰ کیلومتر خط شبکه توزیع است که از طریق این خطوط، آب تولیدی از سدها و چاه ها برای یک میلیون و ۱۰۰ هزار مشترک آب انتقال داده می شود.
همچنین ۱۷۵ ایستگاه پمپاژ در استان تهران وظیفه انتقال آب به نقاط مرتفع را با ظرفیت ۲۲۴ هزارمترمکعب در ساعت به عهده دارد که در شهر تهران ۶۴ ایستگاه پمپاژ، بعد از هشت مرحله پمپاژ، در اختلاف ارتفاعی ۸۰۰ متری، آب را به شمالی ترین نقاط تهران می رسانند.
مقایسه حجم کل آب تولید شده در آب و فاضلاب استان تهران با کل کشور نشان می دهد ۲۵ درصد حجم کل آب تولید شده در کشور مربوط به استان تهران است که یک هزار و ۳۵۰ میلیون متر مکعب آب را شامل می شود و بقیه مربوط به سایر استان هاست.

وسواس در مصرف آب برای پیشگیری از جیره‌بندی
وسواس در مصرف آب برای پیشگیری از جیره‌بندی

بسیاری از مناطق کشور شرایط بی سابقه ای از خشکسالی را در نیم قرن اخیر تجربه می کنند، لذا از مردم تقاضا داریم از همین حالا اسراف نکردن در آب را آغاز کنند تا بتوانیم با برنامه ریزی‌های انجام شده تابستان بدون جیره بندی را سپری کنیم.
به گزارش خبرنگار ما، رضا اردکانیان وزیر نیرو در نشست خبری با اعلام این مطلب گفت:امسال سال خشکی را سپری می کنیم به نحوی که بسیاری از مناطق کشور شرایط بی سابقه ای از خشکسالی را در نیم قرن اخیر تجربه می کنند و طبیعی است که اولویت اول وزارت نیرو تامین آب شرب کشور باشد.
وی گفت: ما دوران مدیریت تقاضا را در پیش رو داریم و بحث عرضه محدود است، لذا تلاش می‌کنیم تا به بحث مدیریت مصرف و تقاضا بیشتر بپردازیم تا با توجه به اینکه سال‌های خشکی را تجربه می‌کنیم، به سلامت از این سال‌ها گذر کنیم. اردکانیان ادامه داد: چگونگی مصرف آب فوق العاده حائز اهمیت است و کماکان بایستی بخش آب شرب در اولویت وزارت نیرو باشد و این وزارتخانه سعی می‌کند با کمک مشترکان و مدیریت در مصرف، این سال‌های خشک را پشت سر بگذارد.
وی با اشاره به اینکه ایران با خشکسالی عجین شده است، گفت: سعی کنیم به لحاظ فرهنگی هم کمتر از عبارت مقابله با خشکسالی استفاده کنیم و خود را با این عبارت وقف دهیم و خشکسالی را جزو برنامه‌های طبیعی بدانیم و برنامه‌های سازگاری با خشکسالی را در بخش‌های مختلف اجرایی کنیم. این عضو کابینه دولت خاطر نشان کرد: در بخش آب شهری از وضع کمی و کیفی مطلوبی برخوردار هستیم و ۴ر۹۹ درصد جمعیت شهری اکنون تحت پوشش شبکه‌های آب سالم و بهداشتی قرار دارند که در سال ۵۷ با توجه به جمعیت کم آن زمان فقط ۷۴درصد مردم تحت پوشش بودند.
وی اضافه کرد: در بخش آب روستایی هم دولت یازدهم توجه خاصی به این بخش نشان داد که امروزه شاهد تحت پوشش بودن ۵ر۸۱ درصد جمعیت روستایی از این نعمت هستیم که با توجه به اینکه تأمین اعتبار برای پروژه‌های آبرسانی روستایی در سال ۹۷ هم از محل صندوق توسعه ملی مد نظر قرار گرفته است، این میزان افزایش خواهد یافت.
وزیر نیرو در ادامه با بیان اینکه در سال ٩۶ اوج مصرف به ۵۵ هزار مگاوات رسید، گفت: اگر مردم یک درصد میزان مصرف برق را در زمان پیک کاهش دهند، میزان مصرف ۵۵۰ مگاوات کاهش می یابد و از صرف ۲ هزار میلیارد تومان هزینه در احداث نیروگاه جلوگیری می شود. وی افزود: در زمان اوج مصرف سال گذشته، مصرف برق هفت درصد افزایش یافت که همه این رشد شامل توسعه صنعت نبود و بیشتر افراط در مصرف به این حجم از رشد تقاضا دامن زد.
اردکانیان با بیان اینکه ظرفیت نصب شده تولید برق در کشور در اغلب روزهای سال دو برابر اوج مصرف(پیک) است، تاکید کرد: ادامه این مسیر پایدار نخواهد بود و در صورت ادامه، با مشکلاتی جدی مواجه خواهیم شد. یکی از اتفاقاتی که باید رخ دهد، این است که بتوانیم با ابزارهای مختلف از جمله ارائه اعداد و ارقام دقیق این را بگوییم که نمی توانیم سالانه هزاران میلیارد تومان از جیب مردم برای ساخت نیروگاه و فقط برای ساعت‌های پیک مصرف هزینه کنیم؛ برای سالی که هشت هزار و ۶۷۰ ساعت است، ایجاد نیروگاه‌های بیشتر فقط برای ۱۵۰ تا ۲۰۰ ساعت، آن هم در زمان پیک مصرف به کار می‌آید.
وی با اشاره به اینکه ٧٨ هزار و ۵۰۰ مگاوات ظرفیت در کشور ایجاد شده است، گفت: یکی از راههای به کارگیری ظرفیت‌های ایجاد شده، صادرات برق است. اکنون با همه کشورهای همسایه از جمله پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان، ترکیه، عراق و سوریه مبادلات انرژی داریم که در این ارتباط یک راه، بازتر کردن مسیر ایجاد شده فعلی و در کنار آن، ایجاد کریدورهای جدید از جمله اتصال به اروپا از طریق روسیه است.
نامبرده در پاسخ به سوالی گفت: آنچه دو روز پیش تحت عنوان عوارض ٨ درصدی مبلغ برق مصرفی به تصویب رسید، مربوط به عوارض است و هیچ ارتباطی با بحث إصلاح قیمت برق ندارد و وزارتخانه به دنبال منطقی شدن قیمت برق است. به گفته وی، حدود ۸۰درصد مصرف کنندگان برق در حد الگوی تعریف شده یا کمتر از آن مصرف می کنند و هیچ مشکلی ندارند؛ ولی در همین شرایط مصرف کنندگانی داریم که به هیچ شکل منطقی نیست از تعرفه‌های ارزان برخوردار باشند؛ بنابراین اصلاح قیمت به عنوان یک ابزار برای اصلاح روند پرمصرف‌ها خواهد بود.
وزیر نیرو در زمینه اهمیت اصلاح قیمت گفت: هم در بخش آب و هم در بخش برق قیمت‌ها باید اصلاح شود و با توجه به اینکه سازمان حسابرسی و برنامه و بودجه ناظر بر وزارت نیرو هستند، قیمت تمام شده هر کیلووات ساعت برق را ۱۰۰ تومان بیان کردند که این عدد به نسبت آنچه در نظر وزارت نیرو قرار دارد بسیار متفاوت است، اما ما موظف به قبول این عدد هستیم.
وی افزود: در بخش تجدیدپذیرها حدود ۵ر۲ میلیارد دلار توافقنامه و قرارداد وجود دارد که باید برای نصب و بهره‌برداری دو هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر عملیاتی شود البته ۷۰ درصد تفاهمنامه‌ها توسط بخش خصوصی خارجی و ۳۰ درصد آن توسط بخش خصوصی داخلی در حال انجام است که برای این منظور وزارت نیرو مشوق‌هایی را در نظر گرفته است.
به گفته اردکانیان، فرصت مناسبی برای سرمایه‌گذاران بخش تجدیدپذیرها ایجاد شده به طوری که سرمایه‌گذاران می‌توانند با ایجاد مزارع خورشیدی در دشت‌های کشور برق تولیدی را از طریق شبکه برق و براساس قراردادهای خود صادر و وزارت نیرو هم حق ترانزیت حداقلی را دریافت کند. وی همچنین گفت: در زمینه خرید تضمینی برق به طور متوسط هر کیلوولت برق ۳۷۰ تومان از تولیدکننده خریداری می شود، در حالی که رقم دریافتی از مصرف کنندگان حدود ۶۷ تومان است. این مقام مسئول در زمینه فعالیت بخش خصوصی در نیروگاه‌های فسیلی هم گفت: در حال حاضر ۴۸ درصد نیروگاه‌های فسیلی متعلق به بخش خصوصی است و بیش از ۵۰ درصد تولید برق توسط این بخش صورت می‌گیرد، بنابراین به مرور زمان وزارت نیرو به سمت سیاست‌گذاری صرف کنترل، نظارت و تنظیم بازار حرکت می‌کند.
وی در زمینه‌ آب و فاضلاب اظهار داشت: در این موضوع بحث کمی متفاوت‌تر است، چرا که وزارت نیرو در عین حالی ‌که به تمامی راه‌های تامین منابع مالی همچون شیرین‌کردن آب شور دریاها می‌اندیشد و این موضوع را مورد مطالعه قرار داده، اما تاکید زیادی بر استفاده صحیح‌تر از منابع موجود دارد و به طور جدی روی موضوع کاهش تلفات شبکه‌های روستایی و شهری می‌پردازد.
وزیر نیرو با بیان این‌که انجام این پروژه‌ها برای این‌که توجیه اقتصادی داشته باشد مستلزم استفاده از فناوری‌های جدید و روز دنیا است، ادامه داد: در حوزه فاضلاب ما نیازمند جدی مشارکت بخش خصوصی هستیم. لذا به طور کلی باید اعلام کرد که وزارت نیرو یک سرفصل مهم از همکاری با سندیکاها و هسته‌های موجود برای جلب مشارکت بخش خصوصی دارد.
وی در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران در مورد دلایل توفیق نیافتن طرح تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی، گفت: در بخش آب‌های زیرزمینی نیازمند یک سیستم به هم پیوسته مدیریت منابع آب هستیم. اردکانیان محدودیت منابع مالی را یکی از چالش‌های اصلی این طرح ذکر کرد و گفت: با این حال در قالب طرح‌های مشترک به این نتیجه رسیده ایم که برخی از دشت‌های کشور را به صورت آزمایشی انتخاب و به همراه وزارت جهاد کشاورزی به موضوع تعادل بخشی بپردازیم تا براساس مقایسه منابع مالی مورد نیاز، زمان اختصاص داده شده و نتیجه کار، به یک راه حل عمومی تر در سطح کشور برسیم.
وی اضافه کرد: استفاده از پساب‌، تعادل بخشی منابع زیرزمینی، تفویض اختیارات لازم به استانداران، کاهش آب به حساب نیامده، فعال کردن بازار آب و تهیه طرح آمایش آب محور از برنامه‌های جدی ما در دولت دوازدهم خواهد بود. وی با بیان اینکه در ارتباط با همسایه شرقی یک کمیته آبی تشکیل شده است، گفت: جلسه ای هم اخیرا با حضور نمایندگان دو کشور در مشهد برگزار شد. حفظ حیات در مرزهای شرقی برای ما در اولویت است و به هر شکل ممکن آب مورد نیاز این مناطق را تامین خواهیم کرد.
وزیر نیرو ادامه داد: در زمینه طرح تعادل بخشی در قالب طرح‌های مشترک با وزارت جهاد کشاورزی و دیگر سازمان‌های ذینفع به این نتیجه رسیده‌ایم که برخی از دشت‌های کشور را به صورت پایلوت انتخاب و به بحث تعادل‌بخشی در این دشت‌ها بپردازیم و براساس مقایسه منابع مالی مورد نیاز زمان اختصاص داده شده و نتیجه کار به یک راهکار عمومی در سطح کشور برسیم .

آخرین وضعیت ذخایر آبی سدهای پنج گانه تهران
آخرین وضعیت ذخایر آبی سدهای پنج گانه تهران

مدیر دفتر بهره‌برداری از تاسیسات‌ آبی و برقابی شرکت آب منطقه‌ای تهران از کاهش ۲۴ میلیون مترمکعبی ذخایر سدهای پنج گانه تأمین آب شرب تهران در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته خبر داد و عنوان کرد که میزان ورودی آب به سدهای تهران نیز کاهش یافته است.

محمد شهریاری مدیر دفتر بهره‌برداری از تاسیسات‌ آبی و برقابی شرکت آب منطقه‌ای تهران در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی در خصوص آخرین وضعیت ذخایر آبی سدهای تهران گفت: در حال حاضر موجودی آب سدهای پنج گانه تأمین آب شرب تهران ۵۶۱ میلیون مترمکعب است، در حالی که در روز مشابه سال گذشته این رقم ۵۸۵ میلیون مترمکعب بوده و این نشان می دهد هم اکنون نسبت به زمان مشابه سال قبل با کسری ۲۴ میلیون مترمکعبی مخزن سدهای تهران مواجه ایم.

وی افزود: مخزن نرمال به لحاظ سالهای نرمال آبی باید در این موقع از سال ۶۱۱ میلیون مترمکعب باشد که نسبت به مخزن نرمال، چیزی در حدود ۵۰ میلیون مترمکعب کسری مخزن داریم.

شهریاری در خصوص ذخیره آبی هر سد اذعان داشت: سد کرج در حال حاضر ۹۲ میلیون مترمکعب ذخیره آب دارد که این رقم در روز مشابه سال گذشته ۱۰۶ میلیون مترمکعب بود، سد لتیان در حال حاضر ۲۳ میلیون مترمکعب ذخیره آب دارد که این رقم در روز مشابه سال گذشته ۳۶ میلیون مترمکعب بود، سد لار در حال حاضر ۲۲ میلیون مترمکعب ذخیره آب دارد که این رقم در روز مشابه سال گذشته ۲۳ میلیون مترمکعب بود، سد طالقان در حال حاضر ۲۴۶ میلیون مترمکعب ذخیره آب دارد که این رقم در روز مشابه سال گذشته ۲۵۴ میلیون مترمکعب بود و سد ماملو در حال حاضر ۱۷۹ میلیون مترمکعب ذخیره آب دارد که این رقم در روز مشابه سال گذشته ۱۶۷ میلیون مترمکعب بود.

مدیر دفتر بهره‌برداری از تاسیسات‌ آبی و برقابی شرکت آب منطقه‌ای تهران افزود: میزان ورودی آب به سدهای پنج گانه تهران از ابتدای سال آبی جاری تا روز گذشته ۱۹۵ میلیون مترمکعب بود که این رقم در مدت مشابه سال قبل به میزان ۲۱۲٫۶ میلیون مترمکعب ثبت شده بود.

هشداری از جنس حیات
هشداری از جنس حیات

بر اساس مطالعات انجام شده تا سال ۲۰۴۰، حدود ‌۳۳ کشور در وضعیت شدید کم آبی قرار خواهند گرفت که از این تعداد ۱۴ کشور از خاورمیانه در میان این کشورها وجود دارند و رتبه ایران در این لیست مرتبه سیزدهم است.

منابع آب شیرین کره زمین در حدود ۲.۵ درصد از کل منابع آب را به خود اختصاص داده است که با توجه به عواملی مانند رشد جمعیت و توسعه فعالیت‌های بشری، بحران آب بسیاری از کشورها را تهدید می‌کند.

علاوه بر این حجم آب موجود در زمین ۱.۴ میلیارد کیلومتر مربع تخمین زده شده که از این میزان را ۹۷.۵ درصد آب شور تشکیل داده، همچنین از این نظر کره زمین با عنوان “سیاره نمکی” یاد می‌شود چراکه از کل حجم آب موجود در کره زمین تنها ۲.۵ درصد آن شیرین است.

از سوی دیگر باتوجه به رشد فزاینده جمعیت و لزوم دسترسی به آب شیرین، پیش‌بینی‌ شده که تا سال ۲۰۴۰ میزان جمعیت دنیا به بیش از ۹ میلیارد نفر خواهد رسید که این مساله نشان دهنده نیاز تامین آب کافی برای زندگی است.

این در حالی است که در حال حاضر میزان مصرف آب شیرین در کل دنیا حدود ۴۵۰۰ میلیارد متر مکعب تخمین زده می‌شود که از این رقم حدود ۷۰ درصد در بخش کشاورزی، ‌ ۲۰ درصد در بخش صنعت و ۱۰ درصد در مصارف عمومی شهری مصرف می‌شود، ضمن آنکه حدود دو دهم درصد از مصرف آب در بخش معدن مصرف می‌شود که در مقایسه با سایر مصارف بسیار پایین است.

متاسفانه علی رغم اینکه ایران یک کشور در زمره کشور های بی آب شناخته شده اما بر اساس رده‌بندی‌های جهانی کشور ایران در رده کشورهایی قرار می‌گیرد که بیشترین مصرف آب را در بخش کشاورزی دارد.

همچنین بر اساس آمار جهانی ایران سیزدهمین کشوری است که تا سال ۲۰۴۰ با بحران شدید بی آبی مواجه می شود، اما قبل از ایران بحرین کویت، قطر، سن مارینو و سنگاپور در اول لیست قرار گرفته اند و بعد از آن امارات، فلسطین اشغالی، عربستان صعودی، عمان، لبنان، و قرقیزستان با بحران بیشاری نسبت به ایران مواجه هستند.

بحران جهانی آب موضوعی غیر قابل انکار است و دیر یا زود تمام کشورهای جهان درگیر ایت بحران خواهد شد لذا بایستی از هم اکنون وضعیت منابع آبی در کل دنیا سرو سامان پیدا کند.

وضعیت ذخایر آب با بارش‌ اخیر تغییری نکرد
وضعیت ذخایر آب با بارش‌ اخیر تغییری نکرد

شرکت مدیریت منابع آب ایران اعلام کرد: وضعیت ذخایر آب قبل و بعد از بارش ها تغییری نکرده است.

 شرکت مدیریت منابع آب ایران در گزارشی اعلام کرد: وضعیت بهره برداری مخازن سدهای کشور از اول مهر لغایت ۹ بهمن ماه سال آبی جاری به این صورت است که در سال جاری ورودی آب به مخازن سدها ۵.۶۲ میلیارد متر مکعب بوده است. این رقم در سال آبی قبل ۸.۴۳ میلیارد متر مکعب بوده که از کاهش حجم آب ورودی به مخزن سدها به میزان ۳۳درصد حکایت دارد.

در این گزارش آمده است: خروجی آب از مخازن سدها در سال جاری ۸.۶۳ میلیارد متر مکعــب و در سال قبل  ۹.۴۹  میلیارد متر مکعب بوده که نسبت به سال آبی گذشته ۹ درصد کاهش داشته است. در سال آبی جاری ۴۱ درصد مخازن سدهای کشور و در سال آبی قبل طی همین بازه زمانی، ۵۰ درصد آنها پر بوده است. حجم مخزن سد ها در سال جاری۲۰.۳۱  میلیارد متر مکعب و در سال قبل ۲۳.۷۶ میلیارد متر مکعب بوده که نسبت به سال قبل ۱۵ درصد کاهش را نشان می دهد.

از آنجایی که بارندگی اخیر بیشتر به صورت برف بوده، تاثیر فوری چندانی در افزایش حجم آب مخازن سدها نداشته است ولی به عنوان یک ذخیره برفی تاثیر آتی آن در ماه های آینده باذوب شدن برف‌ها نمود خواهد داشت.

ورودی مخزن سدها طی هفته جاری ۰.۲۱ میلیارد متر مکعب افزایش داشته و خروجی آنها نیز ۰.۲۱ میلیارد متر مکعب زیاد شده است. بنابراین وضعیت ذخایر آب قبل و بعد از بارش ها تغییری نکرده است.

براساس اعلام شرکت مدیریت منابع آب ایران، وضعیت بارش تجمعی از اول مهر تا ۸  بهمن ۴۵  میلیمتر بوده و مقدار اختلاف بارش هفته جاری با هفته گذشته (اثر بارشهای اخیر)   ۴.۸ میلیمتر است. مقدار بارش در مدت مشابه در سال آبی گذشته  ۷۵  میلیمتر و در متوسط دراز مدت بارش ۱۱۱ میلیمتر است. درصد اختلاف مقدار بارشی سال آبی جاری با سال آبی گذشته  ۳۹ درصد و در مقایسه با متوسط دراز مدت ۵۹ درصد کاهش را نشان میدهد.